Deze vraag moet je jezelf eigenlijk stellen als je een hypotheek aangaat. We vragen altijd alleen maar: Wat is voor ons de maximale hypotheek? En wat zijn de maandlasten die daarbij horen? Terwijl er eigenlijk één veel belangrijkere vraag is. 

De bank bepaalt tegenwoordig wat wij kunnen betalen en niet. De maximale hypotheek. Tenminste, dat denken we. Zij toetsen ons inkomen, zoals ze dat noemen. Zij bepalen, ook aan banden gelegd door toezichthouders, wat verantwoord is om iemand aan woonlasten te laten betalen. Wij gaan daar volledig in mee. Als de bank denkt dat het kan, dan zal het goed zijn. Dan zal ik het wel kunnen betalen. ‘Hoeveel geld kunnen we lenen?’ zal toch de meest gestelde vraag zijn aan hypotheekadviseurs. Dat baseren banken op je inkomen, het soort contract dat je hebt, je leeftijd, of je niet als hobby drie dure paarden hebt staan. Dat soort dingen.

Lees ook: Dit levert extra aflossen op je hypotheek op

Ik heb nog nooit gehoord van een hypotheekadviseur die vroeg naar je toekomstdromen. Een man of vrouw in pak die zei: ‘Hoeveel vrijheid willen jullie behouden?’ Of een hypotheekadviseur die wilde weten wat voor mensen jullie eigenlijk zijn. Avontuurlijk? Blijven jullie lang op een plek? Gaat het roer wel eens om? Ervaren jullie onrust? Hebben jullie nog grote dromen? Nee, joh. Dat doet er niet toe voor hen. Hun werk is om een lening voor jou te regelen.

Die vragen die de bank dus allemaal niet stelt, moeten wij onszelf eigenlijk stellen. Oké, je kunt op het salaris van jou en je partner 4 ton lenen. Stel. Maar wil je dat ook? Wil je jezelf en je gezin daaraan vastleggen? Op het moment van schrijven is de hypotheekrente laag en betaal je ‘maar’ ongeveer 1500 euro bruto per maand voor zo’n hypotheek. Dan woon je in een prachtig huis, maar is minder werken misschien geen optie meer. Dat wil ik ook helemaal niet, roep je dan misschien. Nee, nu niet. Wie weet wat de toekomst brengt? Kinderen? Ziekte? Een burn-out? Of gewoon helemaal klaar zijn met je werk. Nou, jammer dan. Want het wiel moet vanaf het moment dat die hypotheek op jouw naam staat, blijven draaien. De rekeningen moeten betaald. En ruimte voor spontaniteit, je hart volgen en vrijheid is er niet meer. Jij moet jezelf afvragen of dat is wat je wilt.

Vraag jezelf: Hoe sterk verandert mijn leven door deze aankoop? Welke verplichtingen brengt het met zich mee? En hoeveel vrijheid lever ik ervoor in. Ik verzin even een gemiddeld jong stel zonder kinderen. Henk en, laten we haar Ingrid noemen. What’s in a name? Ze gaan hun eerste huis kopen. De hypotheekadviseur was enthousiast en beloofde ze gouden bergen. Ze konden wel 350.000 euro lenen! Wow. Henk en Ingrid twijfelen nu tussen een 2-onder-1-kap van 350.000 euro en een hoekwoning van 250.000 euro. Het eerste huis is wat groter, de tuin ook. Het hoekhuis voldoet ook aan hun wensen, maar heeft wat minder allure en de badkamer is wat gedateerd. Hoe kiezen ze hiertussen?

Misschien zien Henk en Ingrid alleen maar getallen. Ik zie mogelijkheden en beperkingen. Kopen ze het dure huis, dan zijn ze misschien even vreselijk content met hun aankoop. Maar wat als ze een kind krijgen en Henk iedere ochtend huilend naar zijn werk rijdt, omdat hij zijn kind zo mist. Kochten ze het goedkopere huis, dan hebben ze waarschijnlijk financieel nog genoeg ruimte om Henk minder te laten werken. Doe eens gek: hij blijft helemaal thuis bij zijn mini-me totdat die 4 jaar is en naar school gaat. Ze redden het ook van Ingrid’s inkomen. Kozen ze het duurdere huis, dan blijft Henk iedere ochtend huilend naar zijn werk rijden. Al zal die pijn vast wennen. Anders kan het niet meer, want de hypotheek moet immers betaald.

Lees ook: Een koophuis voor jou niet haalbaar? Onzin!

Dus voor iedereen die op google intoetst: maximale hypotheek: denk zelf even na. Pak je rekenmachine en reken uit hoeveel je moet werken om die hypotheek te betalen. En hoeveel ruimte er financieel, en daardoor letterlijk nog is, om het leven anders te willen doen. Laat je niet verblinden door de mogelijkheden van de lage, huidige rente. Denk niet alleen maar in euro’s maar vooral in praktische zaken. Iedere aankoop betaal je met een stukje vrijheid. Je moet er immers voor werken om het te betalen. Zeker je huis – vaak je grootste kostenpost – is van grote invloed op je verdere leven. Zet jezelf niet vast. Hou wat ruimte om uit de band te springen.

Hoera, in oktober ligt mijn boek ‘Duur huis, nooit thuis’ in de winkels. Je kunt ‘m nu al reserveren via bol.com. Vind ik leuk!