“Ik ga mijn studieschuld aflossen door te beleggen”

Waar doet ze het van? Dat willen we stiekem graag van andere mensen weten. Iedere dinsdag laat iemand ons meekijken in haar kasboekje. Deze week Emma die €70.000 aan studieschuld wil aflossen. Haar plan: beleggen om dat te bereiken.

NAAM Emma (24) student 

NETTO-INKOMSTEN 
Ouderbijdrage: €505
DUO-lening: €1137
Zorgtoeslag: €104
Freelance tekstschrijven: €150
Verkopen marktplaats en united wardrobe: €100
Opbrengsten blog: €15
Oppassen: €50 
TOTAAL €2016

UITGAVEN 
Huur €390 (incl. g/w/l en internet)
Collegegeld en studiebenodigdheden €280
Boodschappen €114
Zorgverzekering €148
Kleding €93
Openbaar Vervoer €16
Telefoon €10
Sporten €23
Goede doelen €3
Cadeautjes €90
Uiteten €50
Vakantie €86
Sparen en beleggen €597
TOTAAL €1900

Spaarrekening €2.000
Beleggingsrekening €15.000
Studieschuld €70.215

d

Een studieschuld van €70.000? Da’s niet niks. Hoe is dat zo gekomen?

‘Ik was net 18 toen ik ging studeren én begon met lenen. De bijdrage die ik van mijn ouders kreeg wat niet voldoende, dus logde ik in op de site van DUO om een lening aan te vragen. Dat ging echt zo makkelijk. De optie ‘maximale lening’ leek me wel lekker. Ik zette een vinkje, drukte op bevestigen en het was geregeld. Vanaf dat moment ontving ik iedere maand een flink bedrag. Van dit geld kon ik veel leuke dingen kon doen naast mijn studie. Samen met vrienden naar festivals, een hapje eten in de stad en een middagje shoppen met vriendinnen. Ik genoot van mijn studententijd, maar realiseerde me totaal niet welke impact de studielening zou hebben.’

Wat was het ‘o my god’ momentje?

‘Iets meer dan een jaar geleden kreeg ik RSI-klachten waardoor ik mijn master (daar ben ik nu mee bezig) tijdelijk moest onderbreken. Ik heb toen overwogen me tijdelijk uit te schrijven als student, maar omdat ik dan ook mijn OV-kaart zou verliezen heb ik dat niet gedaan. Mijn ouders en vriend wonen nogal ver weg, dus ik maak redelijk wat kilometers met de trein. Mijn ouders boden aan om voor een periode van 6 maanden de ouderbijdrage te verhogen met €500 op voorwaarde dat ik mijn lening met datzelfde bedrag zou verlagen. Om dat te regelen moest ik weer een inloggen bij DUO. Toen zag ik dat het toch wel erg uit de hand gelopen was. Dat was wel even slikken.’

Naïef geweest?

‘Ja, natuurlijk was het wel naïef. Ik wist natuurlijk wat ik leende, maar de impact drong gewoon niet tot me door. Er is ook geen enkele voorlichting, terwijl ik dat als 18e-jarige eigenlijk wel nodig had.’

Lees ook: Mijn studieschuld bleek ruim €51.000 te zijn.

En hoe nu verder?

‘Ik had nog €12.000 spaargeld dat al lange tijd tegen extreem lage rente niets stond te doen. Ik besloot daar iets mee te doen. Beleggen vond ik stiekem wel interessant, maar ik dacht dat het iets voor oude mannen was. Te moeilijk voor mij als jonge vrouw. Als ik bij familieleden informeerde over hun beleggingservaring, werd er nogal geheimzinnig gedaan. Toch ben ik me gaan verdiepen in beleggen. Ik las boeken en luisterde podcasts. Met een klein beetje geld ben ik toen gestart met beheerd beleggen. Hoe meer kennis ik vergaarde, hoe meer vertrouwen ik kreeg. Na een tijdje durfde ik het aan om zelf te gaan beleggen. Uiteindelijk heb ik €10.000 ingelegd via De Giro. En iedere maand beleg ik nog wat extra. Wel zorg ik dat er altijd €2000 op mijn spaarrekening staat. Voor het geval dat. Met beleggen wil ik het ingelegde geld verveelvoudigen en daarmee mijn studieschuld uiteindelijk aflossen.’

Ben je niet bang dat je het geld kwijtraakt op de beurs?

Nee, helemaal niet. Ik beleg 50% in een wereldwijd indexfonds en de andere helft in een biotechbedrijf. Ik heb me heel goed verdiept in dit bedrijf en heb er het volste vertrouwen in dat de aandelen die nu door de coronacrisis flink gedaald zijn, weer gaan stijgen. Ik maak me echt geen zorgen. Ik heb ook een eigen blog (www.skerestudent.com) waarmee ik studenten wil laten zien dat ook jonge mensen kunnen beleggen. En ik schrijf over sparen en besparen. Er rust echt nog een taboe op geld. Zo jammer.’



Je schrijft ook over besparen. Hoe vind je je eigen uitgavenpatroon eigenlijk?

‘Als student heb ik natuurlijk best een hoog uitgavenpatroon. Maar ik geef mijn geld wel bewust uit. Aan boodschappen bijvoorbeeld geef ik iets meer dan €25 per week uit. Dat is inclusief schoonmaakmiddelen en verzorgingsproducten. Ik hou van koken en maak veel dingen zelf. Zoals brood, dat bak ik zelf. Mijn zorgverzekering is wat hoog door de aanvullende verzekering die ik heb voor de behandeling van mijn RSI-klachten. Ik wilde eind vorig jaar overstappen, maar het is er niet van gekomen. Dat ga ik dit jaar wel doen. Het meeste geld geef ik eigenlijk uit aan het maken van mooie herinneringen. Zoals een etentje laatst met mijn vriend bij de Librije. Dat kostte me €500, maar ik geniet er nog steeds van na. En we maken graag mooie reizen. Vorig jaar zijn we 2,5 maand naar Thailand en Laos geweest én ik ben een weekend met een vriendin naar Londen gegaan. Heerlijke ervaringen waren dat.’

Gemiddeld geeft een student €181 uit per maand aan boodschappen. Bron: Nibud

Maakt geld gelukkig? 

‘Als je geld gebruikt om mooie ervaringen op te doen en herinneringen te maken, dan maakt geld mij zeker wel gelukkig.’

Je bent over een tijdje klaar met je studie. Een huis kopen zal lastig zijn met die schuld. Hoe vind je dat?

‘Een huis kopen zie ik mezelf de komende 5 jaar niet doen. Ik wil na mijn studie graag samen met mijn vriend gaan reizen. Ons geld verdienen als digitale nomade lijkt me geweldig. Bij dat leven past nog geen koophuis. Huren geeft me dan veel meer vrijheid.’ 

Als je een hypotheek wilt afsluiten, vraagt de hypotheekverstrekker naar je studieschuld. Een studieschuld staat niet geregistreerd bij het BKR, maar heeft wel invloed op hoeveel je maximaal kunt lenen. 

Bron: BKR

MOGEN WE OOK IN JOUW KASBOEKJE MEEKIJKEN?

Geef je op voor ‘Waar Doet Ze Het Van?’

WIL JE DIT ARTIKEL NOG EEN KEER LEZEN?
Bewaar hem dan op Pinterest

134 Comments

  1. Maarten van den Hoek Reply

    50% in een
    Wereldwijde index is prima

    50% in een biotech fonds zou ik ook aandurven maar in 1 bedrijf?? Lijkt me niet de spreiding geven die je zou willen.. Ik breng soms ook wel een accent aan in portefeuille maar dat is als het slechts 1 bedrijf is dan ongeveer 5%
    Waarom geen biotech fonds dan? Er zijn Zoveel leuke niche fondsen om accenten aan te brengen in je portefeuille…

    1. Maarten Reply

      ook ik ben uiteraard door schade/schande wijsgeworden… je kan verwachten dat bedrijf idd weer gaat stijden, maar de huidige koers is altijd de geldende waarde…
      Ik heb wel gehad dat bedrijven na een flinke koersdaling dan zo aantrekkelijk waren om overgenomen te worden dat dat gebeurde en ze van de beurs werden gehaald. dan krijg je dus gewoon de huidige koers + een premie uitbetaald (want als de groot aandelhouders akkoord gaan, dan heb jij als particuliere belegger echt niets te vertellen).
      Dus spreiden spreiden spreiden. En als je er niet elke dag mee bezig wilt zijn: fondsen ipv aandelen bedrijven.

      just my 2 cents….

  2. Chapot Reply

    Interessant stuk. Hier zaten we na het afronden van onze studies met een gecombineerde studieschuld van €50.000. Dit hebben we in 8 jaar tijd kunnen aflossen met een hoop discipline en was soms best zwaar i.c.m. starterssalarissen, later een huis en kleine kinderen.

    Mijn advies aan jou zou zijn vooral goed voor jezelf duidelijk te krijgen hoe snel je de lening wil aflossen. I.g.v. een 10 of 15 jaren plan is beleggen een prima optie, maar anders neem je wel veel risico. En sober leven helpt natuurlijk maar wat hier echt zoden aan de dijk zette was carrière maken en onze salarissen flink verhogen. Succes!

  3. Joris Reply

    “Een huis kopen zie ik mezelf de komende 5 jaar niet doen.” – met zo’n (nog oplopende) studieschuld zie ik dat de komende 15 tot 20 jaar niet gebeuren 🙂

  4. Tessa Reply

    Tja, ik vind het wat makkelijk om te zeggen dat mensen je maar hadden moeten voorlichten. Het is te makkelijk om een duo lening op maximaal te zetten, eens, maar je kan ook op je 18e studeren en daar horen wat verantwoordelijkheden bij. Als je die niet aan kunt (door jarenlang niet in te loggen bij DUO) moet je nog even wachten.

    1. S Reply

      Wat een nare reactie. Je bent op je 18 dan wel volwassen volgens de wet, maar je hebt nog niet veel levenswijsheid en als je het eerste studerende kinderen in het gezin bent is het een nieuwe wereld die voor je open gaat.
      om dan maar je studie uit te stellen??? Iet het beste advies wat je kunt geven!
      Ik denk dat er zeker betere voorlichting gegeven kan worden over de financiële kant van studeren in het VO zodat ze bewuster keuzes maken.
      Natuurlijk ben je zelf verantwoordelijk en volgens mij pakt ze nu juist haar verantwoording door een Aflosplan te maken terwijl ze nog aan het studeren is. We moeten jongeren/studenten juist aanmoedigen hierover te praten zodat ze van elkaar kunnen leren en niet veroordelen.
      Alsof je zelf nooit ergens op terug kijkt en denkt had ik dat maar anders aangepakt. Beter laa5 dan. Ooit het licht zien lijkt me…

  5. Reekje Reply

    Als Emma mijn dochter zou zijn, zou ik toch een keer heel serieus met haar in gesprek gaan over de keuzes die ze maakt tav haar uitgaven en de consequenties daarvan. In plaats van het (tijdelijk) verhogen van de ouderbijdrage. Wat niet wil zeggen dat ze niet van het leven mag genieten (lekker eten, mooie reizen maken) maar wel bewuste keuzes maken zodat ze niet nog jaren op te grote voet blijft leven. Geld uitgeven is makkelijk, schulden aflossen gaat wat minder snel. Het leven is niet altijd ‘en…en’ maar ‘of…of’.

    Wat betreft die RSI-klachten kun je misschien wat geld uitgeven aan een goede (lees: meer ergonomische) werkplek en spraaksoftware?

    Succes met alles.

    1. Suus Reply

      Genieten van het leven moet inderdaad kunnen, maar het maken van mooie herinneringen is in mijn ogen gewoon een excuus om niet toe te geven dat je op te grote voet leeft. Dat ze rond 18e foute keus heeft gemaakt om zoveel te gaan lenen, houdt niet in dat je dat nu dan ook maar door moet zetten. Ik ben ook student geweest en dat was een leuke tijd. Heb alleen wel altijd geleerd dat je verstandig om moet gaan met geld. Een reis naar een ver land heb ik omwille van de kosten gelaten, omdat een vakantie met geleend geld gewoon bizar is. Die reis kan ook nog als je een baan hebt.

  6. Audrey Reply

    Ugh, heb je haar weer. Emma heeft volgens mij elke finance blog die ze kon vinden benaderd om haar verhaal en/of huishoudboekje te delen. Helemaal klaar mee.

    1. Lou Reply

      Hi Audrey,

      Ik snap best dat je personen (of hun huishoudboekjes) niet zo boeiend of interessant vind (zeker als je ze vaker hebt gelezen). Maar als zij het leuk vind om te delen en PorteRenee het passende content vind, van waar dan deze opmerking? Volgende week misschien weer een verhaal wat jou meer aanspreekt 🙂

      1. Willems Reply

        Emma doet dit om haar eigen blog telkens meer bekend te laten krijgen. Zoals trouwens vele bloggers dat zo doen bij elkaar.

        Ik moet eerlijk zeggen dat ik mij ook niet kan vinden in de manier waarop zij zaken aanpakt. Vind het ook geen goed voorbeeld voor de vele jonge mensen / studenten die een plan moeten maken mbt hun studieschuld e.d.

    2. Amy Reply

      Dit dacht ik ook wel een beetje inderdaad. Ook omdat de stukken zo kort op elkaar geplaatst zijn. Dat is even los van het verhaal. Ik kan mij niet vinden in de manier hoe zij e.e.a. aanpakt, maar zoveel mensen zoveel keuzes.

      1. Tessa Reply

        Ik vind dat er wel echt een verschil zit tussen het interview met Maaike en Emma.
        Maaike’s verhaal is inspirerend voor mij: ze laat zien hoe je veel kunt besparen en dat fanatiek aflossen leuk kan zijn. Ze krijgt volgens mij vaak commentaar dat het financieel verstandiger kan zijn om langzaamaan af te lossen en een huis te kopen, maar risicovol is haar strategie niet echt (behalve dat ze een minimaal noodfonds hanteert). Emma propageert een hele risicovolle strategie en het maximale lenen bij DUO en we linken ook nog lekker even naar haar website, waar ze dit idiote plan nog verder uitwerkt. Dat vind ik echt anders. Daarnaast vind ik het aantal kritische vragen in dit interview beperkt, waardoor je niet laat zien hoe ontzettend risicovol dit is.

          1. Tessa

            Oh, ik dacht dat je met de artikelen die dicht op elkaar geplaatst waren, die van eerder deze week over Maaike en haar studieschuld en dit artikel bedoelde. Beide zijn interviews met een duidelijke link naar hun persoonlijke blogs. Maar ik vond het artikel van Maaike een stuk inspirerender en een positievere invloed hebben.

        1. Amy Reply

          Ik kan niet meer op je reactie hieronder reageren, dus dan even zo. Ik had het verhaal van Maaike nog niet gelezen, doelde puur op het feit dat Emma – zoals Audrey ook al zei – in korte tijd op meerdere financiële blogs verschijnt met haar verhaal (dus die stukken worden in korte tijd achter elkaar geplaatst). Waarschijnlijk vooral om haar eigen blog te promoten. Elders kwamen ook veel boze reacties op haar verhaal. Ik heb toen even haar Instagram gecheckt en zag dat zij daar heel laconiek en afkeurend op reageerde. Alsof het heel raar was dat mensen haar manier van doen afkeuren. Ik heb het verhaal van Maaike nu gelezen en vind dat zelf inderdaad een stuk inspirerender. Ben zelf ook mijn studieschuld netjes aan het afbetalen dus inspirerende, kick-ass verhalen zijn juist leuk om te lezen. In the end moet iedereen het leven leiden dat hij/zij wil en als je het anders wil doen dan een ander moet je dat zeker weten lekker zelf weten. Alleen als je je verhaal deelt op blogs als deze moet je ook accepteren als mensen daar iets van vinden.

          1. Tessa

            Ah, ik lees geen financiële blogs naast die van Maaike, Geldnerd en Renee dus heb haar niet recent ergens anders voorbij zien komen. Toch heb ik haar verhaal ook al eerder gehoord. En ja, wat je met je eigen financiën doet moet je lekker zelf weten, maar als je komt vertellen hoe goed je het voor elkaar hebt en dat je er lekker op los leent, kun je ook kritiek oogsten inderdaad.

            Hier overigens ook lekker aan het aflossen, ik zit sinds januari op 12,5% van de totale schuld! Na dit jaar ga ik het weer rustiger aan doen maar heb ik alvast een mooie slag gemaakt 🙂

  7. Dio Reply

    Whoee Emma! You go! Ik volg je al een tijdje en vind het super stoer. En het is een voorbeeld voor velen. Ik zou willen dat ik eerder was begonnen met beleggen. Ik ben begonnen op mijn 25ste, maar als ik begonnen was op mijn 20ste was dat een huge verschil geweest.

    1. Mariëlle Reply

      Ze is inderdaad een voorbeeld: een héél slecht voorbeeld. Met deze verhouding studieschuld / beleggingen heeft ze nog wel een paar decennia nodig om die studieschuld ooit afgelost te krijgen, zelfs als je de getallen van haar website gebruikt (haar studieschuld is lager als ze afstudeert en ze heeft inmiddels meer geld in beleggingen). En al helemaal als ze wil gaan reizen en het haar “geweldig lijkt” om geld te verdienen als digital nomad.

    2. Willems Reply

      Inderdaad goed om vroeg te beginnen met beleggen. Maar niet met geleend geld. Je studieschuld zo op laten lopen in de veronderstelling dat het rendement vast is, is wel wat kortzichtig.

      Vind het ook alles behalve een (goed) voorbeeld.

    3. Kaspar Reply

      Het is niet stoer en ook geen voorbeeld. Het is naïef en ontzettend dom…. Geld lenen om risicovol te beleggen? Zeker niet iets dat ik iedere 20-jarige zou willen aanbevelen. Sterker nog: iets dat ik iedereen ongeacht de leeftijd met klem zou willen afraden! (Zelf ook een tijd belegd, met tamelijk laag risico (en dat is niet wat Emma doet: die neemt grote risico’s)… En ondanks dat in 8 jaar tijd toch gewoon geld verloren… Teveel mensen zien beleggen nog steeds als gratis geld: dat is het niet! Het heeft een prijs: Risico! Je kunt er goed mee verdienen, je kunt ook (veel!) geld kwijt raken… En daarom: NOOIT maar dan ook NOOIT met geleend geld gaan beleggen).

    4. Frederick Reply

      Ik vind haar niet stoer, maar eerder dom. Ze zit al in de schulden. Ze leent geld en heeft het geluk dat haar ouders haar geld blijven geven. Ze hoopt dit terug te winnen door te spelen op de beurs. I.p.v. dat ze haar schulden probeert af te lossen, gaat ze reizen met haar vriend. Dus met veel geluk wordt ze rijk op de beurs of anders verliest ze nog meer geld en mag ze aankloppen bij het OCMW. Dus persoonlijk vind ik dit niet echt een positief verhaal. Eerder een gevoel van yolo en te veel risico’s nemen.

  8. Wendy Reply

    Ik hoop niet dat dit verhaal inspirerend werkt voor jonge mensen die een studieschuld hebben. Dit geeft zo’n verkeerd signaal af; met geleend geld gaan beleggen terwijl je ook gewoon je uitgaven kunt terugschroeven. Zoals hierboven al eerder gezegd het leven is niet ” en… en…. en…” Ik vind dit verre van een volwassen keuze. Ik zou mijn kinderen zeker niet stimuleren met het geven van geld om deze , in mijn ogen, onverstandige keuzes te maken. Maar goed, ieder leeft op zijn eigen manier.

  9. Willems Reply

    @Renee, misschien leuk om een periodiek item te maken met mensen die hun beleggingsportefeuille delen, waarom ze bepaalde keuzes gemaakt hebben en wat het doel is voor diegene.

    Zelf ben ik nog niet zo lang geleden begonnen en kan ook wel wat tips en tricks gebruiken van anderen.

    Als je een eerste kandidaat zoekt, mail mij dan even 🙂

    1. Demi Reply

      Dit zou heel tof zijn! Iets meer in dept beleggen i.p.v. “je moet in ETF’s beleggen vanwege het lage risico”. Ik beleg zelf ook in ETF’s, maar dat komt vooral omdat ik dit het meeste lees en ik het wiel niet zelf wil uitvinden..

    2. Gina Reply

      Poeh, ik weet in ieder geval dat als ik ooit een hele duidelijke en ongezouten mening wil over mijn kasboek, ik gebruik kan maken van de reacties op dit forum. Jeetje, wat zijn sommige reacties intens. En zelfs medebloggers! Succes Emma, ik hoop dat je je doelen behaald.

  10. Maartje Reply

    Het idee van vroeg beleggen vind ik goed, echter snap ik niet waarom Emma (zoveel) leent.
    Wanneer ze niets zou lenen, zouden haar netto-inkomsten €924,- bedragen.
    Het hoognodige (huur, zorgverzekering en schoolgeld) kosten haar €818. Dat wil zeggen dat ze dan nog €106,- over heeft voor boodschappen, telefoonkosten en leuke activiteiten. Dat is niet ruim, maar wel haalbaar. Door de corona-crisis staan sociale evenementen op een laag pitje, dus is dit misschien wel het moment om te investeren in haar freelance schrijfopdrachten (wellicht dat ze daarom, zoals ik in eerdere reacties lees, op veel blogs verschijnt) om haar inkomsten op te krikken.

    Beleggen kan zeker winst opleveren, maar het verlies dat ze nu lijdt (toren hoge schuld, geen hypotheek kunnen krijgen, grote financiële afhankelijkheid en onzekerheid) weegt daar wat mij betreft niet tegen op.

  11. Kaspar Reply

    Geheel eens met bijvoorbeeld Mariëlle en Wendy, Dit is zo’n ontzettend goed voorbeeld van hoe je als student NIET met je geld om moet gaan. Kwalijk dat ze dat ook nog de wereld in gooit als ‘inspirerend voorbeeld’ en heb er dus ook een beetje mijn twijfels bij of het goed is dat Renee hier een podium voor biedt. Ik zie hier iemand die gigantische financiële blunders gemaakt heeft. En laten we daar eerlijk over zijn: dat is niet uniek! Menig student maakt deze misser. Je bent jong, naïef en die studielening is inderdaad een kwestie van een paar klikken en je ziet er niks van! Dat besef is dus heel goed. Alleen dat oplossen door méér geld te gaan lenen en dat risicovol te gaan beleggen? Sorry, maar hoe naïef kun je zijn? Van dat geld gaat ook nog eens de helft in één enkel bedrijf (als je het over risico’s lopen hebt!). Natuurlijk: het kán goed uitpakken. Maar stel dat ene bedrijf valt om? Weg geld en wel een nóg hogere schuld. Les 1 van beleggen (ze heeft zich er volgens eigen zeggen in verdiept?): beleg NOOIT met geld dat je niet kunt missen en ga dus ook NOOIT geld lenen om te beleggen. Kan haar maar één advies geven: stop direct met sparen/beleggen, gooi de studielening met dat bedrag omlaag en kijk wat er eventueel nog meer valt te besparen of extra bij te verdienen om de schuld te beperken.

    1. Tessa Reply

      En we horen natuurlijk vooral van de cowboys die succes/rendement behalen met dit soort strategieën en niet de mensen die veel waarde verliezen. Tuurlijk, misschien verdubbelt de waarde van haar portfolio en kan ze straks in een keer dit allemaal aflossen, maar hoe groot is die kans nou echt? Wil je jezelf voor dat potentiële rendement zoveel beperkingen opleggen qua maandelijkse aflossing (70K/(12*35) = 166 euro/maand gedurende 35 JAAR!) en het kunnen kopen van een huis? 166 euro per maand kan voor een digital nomad best veel beperkingen opleggen. Al kan je natuurlijk ook kiezen om het dan niet af te lossen omdat je zo weinig verdient, maar daar zou ik geen eens woorden voor hebben, zo schofterig is dat.

      1. Floortje Reply

        Nou inderdaad, mag toch hopen dat daar toch wel een hele boomstam voor gestoken wordt en dat DUO inzicht heeft in het totale financiele plaatje en niet alleen de inkomsten!

        Verder compleet eens met het merendeel van de reacties. Totaal onverantwoord en absoluut geen voorbeeld voor andere wat mij betreft. Ik heb zelf ook een studieschuld, maar betaal die elke maand netjes terug en ben sinds 4 maanden extra aan het sparen zodat ik versneld kan aflossen. Dan maar wat minder beleggen elke maand.

      2. Joris Reply

        En je rekenvoorbeeld gaat nog uit van 35 jaar 0% rente. De kans is best aanwezig dat die gedurende die tijd weer gewoon eens 2, 3 of zelfs meer procent gaat worden. Dan gaat het aardig oplopen…

        1. Martine Voppen Reply

          Ik heb de eerste jaren enkel die rente af zitten lossen. Het totaalbedrag werd ieder jaar zelfs hoger. Ik had nauwelijks inkomsten omdat toen net de banken vielen. Iedereen gaat maar uit van die 0% rente. Wat naar boven gaat, gaat op een gegeven moment naar beneden, maar ook weer omhoog.

  12. Lou Reply

    Ik vind het heel knap dat je het qua boodschappen met zo (voor mij) weinig doet. Ik ben zelf single, maar kom absoluut niet in de buurt van dat bedrag (€225,- per maand meestal).

    Gelukkig heb ik zelf nooit hoeven lenen tijdens mijn studie. Mijn ouders betaalden mijn collegegeld voor 4 jaar (bachelor en master), boeken, zorgverzekering (minus zorgtoeslag) en €100 per maand voor boodschappen. Ik woonde vanaf het eerste jaar op kamers en had veel leuke stapavondjes en tripjes/vakanties met de studievereniging of vrienden. Ik werkte wel altijd tijdens mijn studententijd (variërend van 12 tot 24u per week), waarmee ik dit bekostigde. Ik zou er persoonlijk voor kiezen om minder/niet te lenen, daarmee minder te sparen/beleggen en mijn inkomen op te krikken. Uit eten gaan bij een sterrenrestaurant vind ik fantastisch, maar misschien niet iets wat direct bij een studentenbudget past? Natuurlijk maakt iedereen hierin zijn eigen keuzes, maar €500 is wel een hoop geld als je student bent.

    1. Kaspar Reply

      Als student is dat niet zo moeilijk qua boodschappen… Beetje creatief zijn, vaak samen eten met anderen wellicht (scheelt bakken met geld!), je bent nog jong dus ook geen enkel probleem als het eten in die paar jaar studeren wat minder gevarieerd/gezond is… Ik red het nu als alleenstaande mét kinderen en veel eisen qua gezondheid, variatie en duurzaamheid met 275 euro in de maand. Als student ging ik qua boodschappen gemakkelijk onder de 100 euro en dat zou me ook nu zó weer lukken (scheelt ook: als student ging ik na ieder college langs de supermarkt om de actuele 35% korting stickers te zoeken ivm bijna over de datum 😉 heb ik nu de tijd echt niet meer voor!).

      1. Lou Reply

        Wat super goed! Ik ben van “geen idee” (eind vorig jaar), naar €250 (begin dit jaar) naar €225 (nu) en probeer mezelf uit te dagen om naar €200 te gaan.

        1. Kaspar Reply

          Top! Hier op Porterenee is er veel over te vinden! Maar het begint met kritisch zijn en blijven. Steeds afvragen of je iets echt nodig hebt (en vergeet niet: af en toe dat stokbroodje met een lekker kaasje en een wijntje erbij (oid) heb je gewoon óók nodig!)…. En verder kijken dan de gebaande paden (en dus ook verder dan enkel de supermarkt!). Ikzelf haal mijn groente bijvoorbeeld bij een lokale biologische tuinder middels een abonnement. Iedere week kan ik in de buurt een tas ophalen met verse groente. Veel lekkerder, stuk duurzamer, gezonder én goedkoper dan de supermarkt ook nog. Ook de markt is een optie indien die in de buurt zit… Indien je een goede vrieskist hebt kun je ook eens kijken naar het online bestellen van duurzaam vlees (niet altijd direct goedkoper, maar wel vaak beter en duurzamer vlees voor ongeveer hetzelfde geld). En een grote besparing is natuurlijk minderen met vlees. En dat is sowieso een goed idee, iedere dag vlees eten is nergens voor nodig en richting de toekomst ook niet ee haalbaar gegeven! Minder wat met frisdrank, chips, koek en snoep en je voelt je lichamelijk een stuk beter en de bankrekening is je ook nog dankbaar! Voor meerdere dagen koken scheelt ook een boel, vaak is voor twee (of zelfs drie!) dagen koken bijna even duur als hetzelfde voor slechts één dag koken…

          1. Suus

            Duurzaam vlees kopen voor de vriezer is inderdaad een goede besparing. Omdat het duurder is eet je er minder vaak van. Maar omdat het veel lekkerder is en van betere kwaliteit geniet je er meer van. Daardoor is vlees iets wat iets toevoegt aan de maaltijd, in plaats van een soort opvulling. Zelfde geldt overigens voor verse vis, daar geef ik graag af en toe wat meer voor uit.

  13. M Reply

    Als werknemer van DUO wil ik toch even reageren. Het klopt dat het heel erg lastig is om de studenten te bereiken. Vaak lezen ze mails en brieven niet (of hebben geen up to date gegevens bij ons) en als je niet regelmatig inlogt (omdat je bijv niets hoeft te wijzigen) kun je op deze manier verrast worden. Toch weet ik dat we de studenten behoorlijk pamperen met informatie en adviezen omdat de eigen verantwoordelijkheid helaas niet altijd zo gevoeld wordt.

    De laatste jaren hebben we hier erg op ingezet met nieuwe campagnes en tools. Zo zie je nu bijv bij het afsluiten van een lening meteen wat het (geschatte) eindbedrag gaat worden.
    Ook is de optie ” maximaal lenen’ verwijderd. Als je wilt lenen gebruik je een rekentool om te berekenen wat je nodig hebt. Zo proberen we tegenwoordig heel erg om de bewustwording over lenen op gang te brengen zonder een leenangst te creeeren. Sommige studenten zijn afhankelijk van een lening en dat is ook prima, daar is het voor. Die moeten dat ook zeker blijven doen.
    Gek genoeg is dit vaak de groep studenten die liever twee baantjes neemt dan leent. Van huis uit is meegegeven dat je niet leent en geen schulden maakt, terwijl een lening tegen 0% juist voor deze groep een drempel zou moeten wegnemen. Het gevaar hiervan is dat de studieresultaten niet worden gehaald.

    De houding dat je maximaal moet lenen omdat de rente toch 0% is, is langzaamaan aan het veranderen. Er zijn overigens meer studenten die maximaal lenen om te beleggen. Vroeger toen je nog rente kreeg op de spaarrekening waren er al slimme studenten die maximaal leenden en dat op een spaarrekening zetten. Zo eindigden ze met meer geld dat ze aan schuld hadden en konden in een keer aflossen 🙂
    Wat je doet met het geld is aan jou. Of het verstandig is, is een tweede.

    1. Tessa Reply

      Wat goed dat er nu een voorlopig eindbedrag te zien is! En tja, het is makkelijk zeggen dat het te makkelijk gemaakt wordt, maar als je je mail en post niet opent is het makkelijk overzicht te verliezen.

      Hoe weten jullie of studenten met het geld beleggen? Is dat van horen-zeggen of weten jullie dit op een andere manier? Ik hoor het ook regelmatig maar zou niet weten hoeveel mensen dit echt doen.

      1. M Reply

        Er wordt door ons veel onderzoek gedaan, vaak in samenwerking met het NIBUD. Daarvan krijgen we een goed inkijkje in de kosten en het bestedingspatroon van ‘de student’.

        1. Florent Richard Reply

          Ik vind uw reactie gewoon schandalig. Dit geld is door de staat vrij gesteld. Dus het betekent gewoon dat we als maatschappij het risico lopen zonder einige vorm van controle. Sterker nog wat u zegt is gewoon: profiteren van een systeem die gebouwd is om mensen te helpen.

          1. M

            Elke student heeft het recht te lenen. Dit is wettelijk geregeld. Helaas is de studiefinanciering afgeschaft. Het is een lening. Het moet dus worden terugbetaald.
            Wat is er precies schandalig Florent?

          2. Florent Richard

            Het is niet persoonlijk bedoeld, het is gewoon mijn Franse achtergrond die naar boven komt, ik hoop dat u het begrijpt. DUO ontstaat van het geld van de overheid, dus ons belastinggeld (ja ik betaal volledig belastingen in Nederland).
            Een bank bepaalt een leningsrente op basis van het risico dat iemand met het geleende geld neemt. Daarom is de rente van een consument lening veel hoger dan bijvoorbeeld een hypotheek. Dus als een student het geld aan een bank had willen lenen , zou de student een hele hoge rente moeten betalen, Als maatschappij hebben we besloten om toch te investeren in de toekomst van de kinderen en dus in Nederland (en dat ben ik een grote voorstander van). Maar nu als u zegt: .

            Er zijn overigens meer studenten die maximaal lenen om te beleggen. Vroeger toen je nog rente kreeg op de spaarrekening waren er al slimme studenten die maximaal leenden en dat op een spaarrekening zetten.

            dat betekent dat het syteem zwaar misbruikt. Voor mij het is net zoals iemand die belastingsfraude doet. En dat vind ik absoluut niet correct. Ik vind overigens dat de rente moet bepaald worden afhankelijk van de resultaten van de opleiding (diploma gehaald of niet) en dat de uitgaven moeten gecontroleerd worden.

          3. Willems

            Deels wel met je eens Florent Richard maar hoe zie je het voor je om dit geld te controleren? Waar leg je dan de grens met wat er wel of niet van mag worden gekocht?

            Dat er alsnog een rente-toeslag komt als er geen diploma wordt behaald, vind ik nog niet eens een slecht idee. Zet er weer wat extra druk achter.

          4. Kaspar

            Het is niet reëel om te gaan controleren wat er met het geld gebeurt dat de studenten lenen. Naast de diverse (terechte) privacy bezwaren wordt het ook een duur geintje om dat allemaal te gaan controleren. Terwijl het vervolgens weinig zal opleveren. Er is daarom heel simpel gezegd dat een student de mogelijkheid krijgt onder gunstige voorwaarden geld te lenen. Dat geld is in principe bedoeld voor de bekostiging van de studie maar het staat een student geheel vrij te bepalen waar deze het geld aan besteedt. En dat mag dus ook aan beleggen zijn. Dat is onverstandig uiteraard, maar het mag wel en dat is geen misbruik van het systeem. Dat gezegd hebbende: het is niet het doel van het systeem! Een hogere rente bij het niet behalen van het diploma is inderdaad wel een idee… Al zullen er dan wel weer allerlei uitzonderingen moeten zijn, want soms zijn er omstandigheden waardoor het behalen van het diploma niet lukt (bv. ziekte) en juist die mensen wil je dan weer niet afstraffen… Ook dat wordt daarmee al snel een prijzige aangelegenheid, want er moeten regels opgesteld, die moeten gehandhaaft worden, etc…

          5. Florent Richard

            Willems ik ben akkord dat er zijn geen perfecte systeem. Wat ik stel voor: het geld mag alleen uitgegeven worden voor het volgende:
            – Schoolmaterialen (ook een computer of IPAD per twee jaren).
            – Huur met een limiet (bij voorbeeld 400 euro per maand)
            – Budget voor boodschap (50 euro per week of zo), geen alcool, geen tabak etc…
            – OV
            – Geen geld voor uitstapjes
            – Geen geld voor hobbies.
            Alle uitgave moeten gedeclareerd worden.

          6. Maarten

            Controleren is niet de oplossing: Controleren kost geld. (mensen/Systemen)

            je kan nu beperkte tijd lenen als student, dat geld wordt in principe terugbetaald.
            Ja er zal een kleine groep zijn waarbij dat geld niet helemaal terug wordt betaald – dat zal niet opwegen tegen alle regels/controles om te kijken wat iemand met dat geld doet.
            Iedereen heeft recht op fouten maken en om rentes te koppelen aan studie resultaten vind ik ook geen goed idee.
            Mag je alsjeblieft ook na een jaar besluiten dat een studie niet past en je wat anders gaat doen. Moet je daar dan ook meteen voor boeten. Nee hoe fout ik bovenstaande constructie ook vind, we leven in een vrij land en overal extra regels voor vind ik ook geen goed idee en kost ook klauwen met geld.

          7. Florent Richard

            Kaspar: Alle ZZpers moeten volgens mij hun uitgaven documenteren indien men BTW terug wilt ontvangen (eten, auto etc…). Ik vind ook dat iemand die geld leent aan de rijk moet laten zien wat ze met het geld hebben gedaan. Privacy is voor mij niet van toepassing in dit geval. Het zal misschien wat kosten, maar resulteert het in studenten met veel minder studieschulden. Alleen voor die rede zou ik als een goede investering vinden. En natuurlijk er zijn altijd uitzondering te bedenken waarom iemand heeft niet zijn diploma gehaald. Nogmaals we hoeven niet een perfecte systeem te bedenken maar iets die beter is.

          8. Amy

            In januari van dit jaar bracht DUO een statement naar buiten dat slechts 2% van alle schulden wordt kwijtgescholden, dat de rest netjes wordt terugbetaald. Zo slecht is het systeem dan ook weer niet. Algehele controle lijkt me heel lastig.

          9. Kaspar

            Florent Richard, ZZP-ers hoeven heus niet al hun privé uitgaven inzichtelijk te maken voor de fiscus (gelukkig niet zeg!), enkel de zakelijke uitgaven waar ze bv BTW over terug willen hebben. U stelt voor om van studenten ALLE uitgaven te gaan controleren. Naast dat het volstrekt onhaalbaar is vanwege de enorme bult werk die het oplevert gaat het hier om de privé uitgaven. En dan kunt u privacy niet belangrijk vinden, dat vinden wij als samenleving wél belangrijk! En dat is maar goed ook… Het gaat de overheid (DUO) uiteraard geen bal aan waar een student diens eigen geld aan uitgeeft. Want het geld is weliswaar geleend, maar daarna is het wel hun eigen geld om vrij te besteden. U stelt ook dat een student geen alcohol meer mag kopen e.d., dus u wilt ook nog ingrijpen in de keuzevrijheid van mensen. U zult het niet zo bedoelen, maar het klinkt nogal als een politiestaat welke u voor ogen heeft waarbij alles van de burger (in dit geval de student) gecontroleerd wordt en aan regels onderworpen wordt…. Wat mij betreft op alle mogelijke manieren volstrekt onwenselijk! Het systeem dat er nu is werkt goed in die zin dat de meeste studenten er verantwoord mee om gaan en veruit de meesten het ook gewoon netjes terug betalen uiteindelijk. Dat een enkeling zoals Emma minder verantwoord omgaat met het geld dat ze leent, tja… dat is niet anders en de kans is groot dat zij de deksel op enig moment ook nog wel op de neus krijgt.

          10. Florent Richard

            Kaspar: Ik denk dat ik niet duidelijk genoeg bent, waarschijnlijk vanwege mijn taal. Ik stel inderdaad voor dat het lening kan alleen gebruikt worden voor bepaalde kosten. Het betekent dat je de bon presenteert en dan krijg je het geld van de lening. 16 jaar geleden, heb ik een hypotheek afgesloten met eeen onderdeel voor renovatie. Ik moest ook de factuur presenteren, omdat ik mochte ook niet een auto met het geld kopen. Dit is precies hetzelfde. Met hun eige geld mogen ze doen wat ze willen.

          11. M

            Wat Amy zegt klopt. Slechts een klein deel wordt niet terugbetaald.
            Verder eens met Kasper en Maarten: Controleren is ondoenlijk en daarnaast moreel niet ethisch.
            Wat is dan de volgende stap, dat we dit gaan vragen van mensen met een uitkering?
            Dat we verantwoording gaan vragen aan ouders over het besteden van de kinderbijslag?
            Nee, dat is niet de manier.
            DUO grijpt pas in als er niet wordt voldaan aan de aflosverplichtingen.

          12. Florent Richard

            M: Wat Amy zegt is gewoon hoe men 20 jaar geleden tegen aflossingsvrij hypotheek heeft gekeken.

          13. M

            Eh nee. En ook een aflossingsvrije hypotheek moet uiteindelijk worden terugbetaald. Tegen rente.
            Je haalt dingen door elkaar vind ik.

          14. Florent Richard

            Jawel. 20 / 30 jaar geleden was je stom als je geen aflossingsvrij hypotheek had, en natuurlijk alle leningen worden netjes terugbetaald. Tot de crisis en dan was iedereen op eens wakker. Wat zij zegt over de studieschuld is precies dezelfde. Het gaat prima,…. tot dan mensen hun baan kwijt raken of dat de rente opeens omhoog gaan. Dan wordt U, M., beschuldigd van alle criminele activiteiten. Omdat u was de ene die rucksichtslos geld had uitgeleend etc…. Nogmaals, zoals ik heb het in alle berichten, ik wil NIET ALLE koste controleren. Ik stel alleen voor dat de lening wordt gebruikt voor wat het doel is. Dat is wat ik als controle noem. Als een student heeft geld en gaat elke avond in de bar zuipen, dat is niet mijn zaak. Zelf als dit student leent geld bij een bank om te zuipen, boeit het mij niet. Ik stel alleen voor dat het geleende geld wordt niet hiervoor gebruikt. Het is beter voor de staat en vooral voor de student zelf.

          15. Kaspar

            Florent Richard, ik begrijp nu wat je bedoelt, maar dat is om meerdere redenen niet haalbaar en volgens mij ook niet wenselijk. Belangrijkste reden: het gaat kapitalen kosten al die controles en het levert financieel bezien de staat nauwelijks iets op… het is namelijk een heel grote uitzondering dat de lening niet terug betaald wordt. Vergeet daarbij niet: DUO komt nu al om in het werk…

            Daarnaast is het een lastig verhaal wat dan wél en niet mag en ook hoe het zit icm andere inkomsten. Als iemand bv (aantoonbaar) 1000 euro nodig heeft per maand (met de door u voorgestelde controles) en zelf 800 euro verdient en/of krijgt van ouders kan deze dus nog steeds onnodig 1000 euro van DUO lenen en 800 euro beleggen…. het gaat zijn doel dus voorbij.

            Daarnaast is het betutteling. Een term die u als van oorsprong niet-Nederlander misschien niet kent, maar Nederlanders zijn er tamelijk allergisch voor… Laat studenten gewoon zelf bepalen wat ze met het geld doen en gaan ze er onverantwoord mee om zoals Emma, dan moeten ze toch echt zelf die rekening betalen, met uitzondering van een héél klein groepje waarvan het kwijtgescholden wordt…

          16. Florent Richard

            Haha bedankt voor de les, ik ben blij dat ik een nieuwe (mooie) woord heb geleerd. betutteling. Maar Nederlanders zijn niet anders dan andere landen (kijk het mondkapje verhaal). Ik denk dat Nederlanders zijn nog allergischer aan staatsgeld verspillen. De Nederlandse staat is gewoon een model van goed beleid in Europa. Je zegt het zelf, ZZpers, bedrijven etc… worden op dezelfde manier gecontroleerd. En ik zeg niets dat mijn voorstel kan niet verbeterd worden, ver van, zelf. Maar we moeten niet eindigen in een Amerikaanse systeem waarbij mensen beginnen hun leven met (zware) schuld. Ik heb misschien te veel Dave Ramsey en “uitstel van executie” gekeken.

          17. Sara

            Ik begrijp goed wat je bedoelt hoor. Ik vind ook dat het geld echt voor schoolzaken en noodzakelijk gebruikt moet worden. Uitgaan, drank of hobbies.. daar ga je maar voor werken. Ik begrijp dat het in de praktijk lastig is, maar het idee is mooi. Of dat het geld van duo dan rechtstreeks naar de universiteit gaat oid. In het zakelijke leven zijn systemen waarin je declareert zeer gebruikelijk.. ik declareer ook bij mijn werk kosten voor bijv telefoon of zakelijke lunch.
            Ik snap alle reacties die zeggen dat dit haast onmogelijk is, maar ik zou het wel een mooie stap vinden. Ik vind het vreselijk om te horen hoeveel mensen de lening gebruiken voor zaken waar deze niet voor bedoeld is.

    2. Hans Reply

      Ja er waren slimme studenten die dat volledige geleende geld gelijk spaarden.
      Deze muts heeft 1/7e nog over en van de rest heeft ze uitgegeven aan diverse ongein.

      Ik ken geen student die bij de librije a 500 euro gaat eten.

      Dat ze begonnen is met beleggen is een prima idee. Maar de manier waarop en het veel te laat in combinatie met de verhouding schuld/eigen vermogen.

      Dit klinkt meer als een hale marry oplossing.

    3. Anonieme trotse zus Reply

      Wat super dat iemand van duo hier reageert:)

      Volgens mij was het altijd al duidelijk goed duidelijk gemaakt door duo dat je het ooit terug moest betalen. Ik heb daarom nooit geleend. Ben waarschijnlijk een van de weinige HBO’ers zonder studieschuld. Echter ken ik ook de andere kant van het verhaal. Mijn zus en haar man. Nadat zij kinderen kregen, een huis gekocht hadden, beiden een vaste baan hadden, ging plots het terug te betalen maandelijkse bedrag gigantisch omhoog. Ze kregen hierover een brief wanneer dit in zou gaan. Dit deed hen ertoe zetten in 1 jaar tijd 30.000 euro terug te betalen. Zij zijn voor mij echt een voorbeeld geweest. Ik weet nog hoe beduusd ik was dat ze voor mijn zoon geen dure dik sap hadden maar roosvice eigen merk (gniffel). In ons gehele gezin ging een knop om en iedereen dacht: wtf, ik ga besparen!

  14. Geldboom Reply

    Wel fijn dat Emma zelf van mening is dat ze supergoed bezig is en erg overtuigd is van haar aanpak. Beleggen, daarmee je studieschuld aflossen en daarbij nog gaan rondreizenleven en als digitale nomade je geld verdienen; dromen kan ze wel. Ben benieuwd wanneer de man met de realitycheck hamer langskomt.

  15. Mandy Reply

    Ik ben het wel met Emma eens, het wordt je zo simpel gemaakt bij DUO om geld te lenen.
    Ik ben nu een paar jaar klaar met mijn studie maar ik weet nog precies hoe het ging, je logt in > zet een vinkje > opslaan > sluiten.
    En dan kreeg je ‘gewoon’ het geld op je rekening!

    Geen waarschuwing, geen berekening van ‘als je dit leent dan moet je over x aantal maanden x bedrag terugbetalen’, helemaal niets.
    En als student (18-24 jarige) denk je echt niet goed na, als je geld te kort komt (want ga naast je fulltime studie maar eens genoeg uren werken om alle kosten te dekken) en dit is een optie, dan is die keuze heel snel gemaakt.

    Misschien zou het werken als je maandelijks een mail ontvangt van DUO hoeveel je schuld is opgelopen.

    Ik ben blij dat ik er nu vanaf ben, heb mijn spaargeld er aan ‘op gemaakt’.
    Ik hoop dat het werkt voor Emma, beleggen! Succes 🙂

    1. Suzan Reply

      Dat kan misschien zijn, maar doorgaan op dezelfde voet als die je hebt ingezet zodra je de ontdekking van de schuld doet vind ik persoonlijk erg dom. Van uit huis is mij geleerd, wat je niet hebt kun je niet uitgeven en wie spaart die heeft wat.. Mijn broertje luisterde hier niet naar en heeft inderdaad genoeg gedaan in zijn nog korte leven, maar woont nu op een vakantie park te klagen over de hitte binnen en moet soms nog naar mijn moeder voor geld om sigaretten te kunnen halen. Ik daarin tegen had dankzij mijn harde werk al na 2 jaar werken een appartementje voor mezelf en woon nu (8 jaar later) in een rijtjeshuis met 40k in beleggingen en een reservepot van 7,5k! Toch een aardig verschil als je je bedenkt dat het enige wat we anders doen is onze aanpak op geld/werken

    2. Tessa Reply

      ‘als student (18-24 jarige) denk je echt niet goed na’
      Hoezo, je gaat toch een beroeps- of wetenschappelijke opleiding doen? Dan kan je prima nadenken over de gevolgen van de je gedrag. Dat mensen hun kop in het zand steken is niet de schuld van DUO.

      1. Noortje Reply

        je hersenen zijn tot je 25e nog volop in ontwikkeling.
        Dat je volgens de wet op je 18e volwassen bent, betekent niet dat de gemiddelde 18 jarige al inzicht heeft in lange termijnconsequenties van hun gedrag. Dus ook al ben je slim genoeg om een opleiding te doen, betekent niet dat je dan echt al kan overzien wat het teweegbrengt in je financiële situatie 20 jaar later.
        Anderzijds: behalve bij qua voorwaarden toch wel gunstige DUO lening, mogen mensen vanaf hun 18e allerlei meer risicovolle financiele verplichtingen aangaan…

          1. Kaspar

            Dat is natuurlijk een Catch22…. Iedere 18-jarige denkt dat hij/zij wel volwaardig kan nadenken. Dus waarom zou je om hulp vragen? Maar het is een simpel feit dat het 18-jarige brein nog niet volledig ontwikkeld is en daardoor nog niet volledig oorzaak-gevolg kan overzien…. Het gevolg daarvan is dat deze jong-volwassenen fouten maken, maar dat is weer een gevolg van het eigen handelen, dus dat overzien ze niet goed. Etcetera…. Belangrijk hieran is dat er ook ruimte moet zijn om fouten te maken. De meeste leren hier héél snel van (ik was in mijn eerste studiejaar ook zomaar ineens een paar duizend euro kwijt, geen idee waaraan! Is me daarna nooit weer gebeurt). Sommige mensen (Emma bijvoorbeeld) zijn alleen héél hardleers.

          2. Joris

            Heb je gelijk in, Kaspar. Laat ik het dan anders stellen: het zou goed zijn als ouders hun kinderen wat beter begeleiden in het maken van de juiste keuzes (ook als ze al meerderjarig zijn). Hoe bestaat het dat je als ouder instemt met het opbouwen van 70k schuld en je kint met een fors deel daarvan laat investeren? Natuurlijk, als ouder moet je je kind ook fouten laten maken, maar moeten die (gechardgeerd) eerst de ton aantikken voor je eens serieus om tafel gaat? Daar kan ze zomaar haar hele verdere leven last van hebben. En een eventuele volgende generatie ook. Enerzijds omdat ma haar kinderen straks ook niet fatsoenlijk kan informeren, anderzijds omdat ma onvoldoende opzij kan zetten voor een onbezorgde(re) studietijd van eventuele kinderen.

          3. Kaspar

            Daar ben ik het geheel mee eens Joris. Ik verbaas me in dit verhaal ook uitermate over de opstelling van de ouders die doodleuk nog eens een flinke bak geld extra naar dochter sturen zodat zij dit ook kan laten verdampen, in plaats van wat energie te steken in een stukje financiële opvoeding… En wat je zegt klopt ook met betrekking tot eventuele volgende generaties. Emma is momenteel hard bezig om te zorgen dat ze haar volwassen leven straks met een gigantische financiële achterstand begint. Dat gaat ze eventuele kinderen dus ook meegeven en de kans is dan ook groot dat ook die weer in de knoei gaan komen. In de praktijk zie je dit ook vaak, dat de omgang met geld (goed of slecht) van generatie op generatie door wordt gegeven…. Ik vermoed dan ook (maar durf het niet te stellen aangezien we daar op basis van deze info natuurlijk geen enkele weet van hebben!) dat de ouders van Emma ook niet bijster slim met geld om (kunnen) gaan en dat Emma naast dat ze door haar leeftijd oorzaak/gevolg nog niet helemaal ziet ook een opvoedkundige achterstand heeft (wat financieel bewustzijn betreft althans).

          4. Joris

            Helemaal mee eens. Vind het ook tamelijk opvallend dat de ouders kennelijk en ogenschijnlijk in staat zijn (én bereid zijn) om een kind van 24 (!) nog zo fors en zo structureel te “ondersteunen”. Een kind dat vervolgens zonder enige schroom koketteert met a) de ouderlijke toelage en b) alle overige inkomsten en uitgaven en c) de opgebouwde schuld.

      2. E. Reply

        Idd dat ligt echt aan de persoon en je financiële opvoeding. Pfft
        Ik vindt het meer passen bij iemand van 14 jaar. Zelfs mijn kinderen van 9/11 jaar weten dat je geleend geld terug moet betalen.

  16. Gea Luijmes Reply

    En ook nog eens misleidend om te zeggen dat het gaat om een studieschuld van €70.000 terwijl er nog €13.823,38 kwijtgescholden gaat worden ivm behalen van een bachelor onder het oude stelsel. Schrijft ze zelf op haar blog..

    1. Lauren Reply

      Dat kwijt schelden is alleen van toepassing als ze ook haar master haalt, als ik mij niet vergis. Voor HBO geldt het behalen van de bachelor als het afronden van je opleiding. Voor WO is het bachelor + master. Emma heeft haar master zover ik heb begrepen nog niet afgerond.

  17. Lele Reply

    Als de verhouding studieschuld en beleggingsportefeuille nagenoeg in evenwicht is, kan ik er nog wel inkomen. Dit vind ik niet zo’n handige strategie..

  18. Marleen Reply

    Ik mis hierin – en deels ook in de geschreven reacties – nog het ethische stuk. Er wordt belegd met geleend (dus ons belasting) geld. Dit kan ook ergens van invloed gaan zijn op politiek beleid in de toekomst. Waardoor studenten die echt de lening nodig hebben – en niet voor de Librije – niet meer zo gunstig kunnen lenen.
    Naast je persoonlijke voordelen mag je, vind ik, ook best aan het maatschappelijk belang denken. Wie weet wordt Emma ooit moeder en ziet ze dat haar kind het minder gemakkelijk heeft. Daar heeft ze dan zelf indirect aan bijgedragen.

  19. Beau Reply

    Ik vind dit niet zo’n goed voorbeeld. Maar persoonlijk zou ik wel meer willen lezen over studenten en de bijbehorende lening.
    Ik ben na hbo nu bezig met een universitaire studie. Dus helaas loopt de lening erg hoop op bij DUO. Geen ouderbijdrage dus alles moet zelf betaald worden. Ik twijfel soms ook wel op een klein bedrag van mn lening te beleggen, wellicht 100 euro. Verder bespaar ik zoveel mogelijk en probeer ik bij te verdienen met een bijbaan.
    Maar ik maak me natuurlijk wel zorgen over mijn studieschuld, maar ik heb ergens ook geen andere keuze dan om mn vaste lasten daarvan te betalen.:

  20. Martijn Reply

    “k heb me heel goed verdiept in dit bedrijf en heb er het volste vertrouwen in dat de aandelen die nu door de coronacrisis flink gedaald zijn, weer gaan stijgen.”

    Want?

    Welke verwachting heb je over de toekomstige winsten? En hoe gaan deze behaald worden? En de verwachtingen over de duur van Corona? Over de impact op de maatschappij? Over de impact op de conjunctuur van Nederland/Europa/de Wereld?

    Sorry, maar 50% van je portefeuille op 1 aandeel wegzetten, in een enorm complexe markt/branche met veel onzekerheden en veel concurrentie is toch minstens zeer risicovol te noemen.

    Ik hoop oprecht dat het niet in een tranendal eindigt, maar dit is echt spelen met vuur.

  21. Ad Reply

    Ik ben een aantal jaar ouder dan Emma, en ben erg blij dat ik niet in haar schoenen sta…. ook al kan ik dan niet naar de librije.
    Ik heb gelukkig nooit een studieschuld hoeven aan te gaan. De mensen om me heen die wel zijn afgestudeerd met een cum laude op studieschuld dachten die schuld ook wel even af te betalen in een half jaartje werken, maarja, een aantal jaar werken, paar leuke vakanties en dan komt de behoefte aan een eigen huis en komen ze erachter dat ze die schuld ook nog hadden.
    Het leek zo n klein bedrag toen ze klaar waren met hun studie, maar nu is het voor velen toch een ontzettend groot bedrag geworden. …..

  22. Florent Richard Reply

    Dus het verhaal komt erop neer dat dit meisje met geleende geld gaat beleggen en iedereen zegt halleluia. Sterker nog met een lening die niet voor bedoeld is. Ik vind het ook knap dat iemand telt in hun/haar inkomst het geld die hij/zij van een lening krijgt. Mooie stuk !

    1. Kaspar Reply

      Volgens mij zegt hier op Porterenee nagenoeg niemand ‘Halleluja’ mbt dit verhaal… Goed te lezen dat bijna alle lezers hier dezelfde reactie hebben…. Namelijk dat dit echt een verschrikkelijk naïeve en domme actie is en dat het kwalijk is dat ze het als ‘inspirerend verhaal’ de wereld in zwengelt en daarmee mogelijk anderen aanzet om dezelfde stommiteit te begaan. (overigens is wat je zegt over de studielening niet helemaal waar… Die lening kun je krijgen als je studeert, maar wat je met dat geld verder doet mag je geheel zelf weten! Als je zo stom bent daarmee risicovol te gaan beleggen vindt de overheid/DUO dat in basis prima…).

  23. hofje Reply

    Een interessant lijstje met veel “inkomstenbronnen” en uitgaven. Daarna het interview waarbij ze wel toegeeft dat ze schrok van de +70.000,- schuld maar vervolgens nog steeds 1137,- maximaal leent. Toch wel apart dat je jezelf zo tegenspreekt, net alsof ze het probleem van de mega schuld op 24-jarige leeftijd compleet ontloopt. Vervolgens zie ik een “inkomstenbron” van verkoop van kleding/marktplaats a 100,- en een kostenpost van 93,- per maand aan het kopen van, tadaaa, kleding. Is dit ook een bewuste uitgave elke maand of misschien ook een teken dat money management niet echt een sterke kwaliteit is? Ook de kostenpost cadeautjes vond ik erg hoog, 90,- per maand. Schrap het hele koop/verkoop van kleding en verlaag je cadeautjes budget en je hebt aardig wat geld over en waarschijnlijk ook tijd (van het kopen/verkopen van je kleding bedoel ik). Ga hiervoor een dag in een kledingzaak werken (hahaa) en je kan je DUO-toelage aardig verlagen. Hopelijk worden haar beleggingen, zoals ze verwacht, ook hoger en kan ze (een deel van) haar lening aflossen voordat ze oud genoeg is om de volgende lening/hypotheek aan te gaan.

  24. RR Reply

    Hi Emma,
    Wat ik niet snap is dat je pm 1. 137 euro leent maar tegelijkertijd maandelijks 600 euro belegt. Als je nou stopt met nieuw geld inleggen bij je beleggingen en dat bedrag wegstreept tegen je leenbedrag per maand, neemt de studieschuld een stuk minder hard toe (jaarbasis 7.200 euro) . Dat is al een heel makkelijk en praktisch te realiseren begin.
    Verder zou ik nu al beginnen om de studieschuld af te lossen, dat helpt bij het realiseren van de vrijheid die je later wilt. Tip:Begin met per maand de eerste twee cijfers van je totale studieschuld extra af te lossen,nu in jou geval dus 70 Euro per maand.
    Succes!
    RR

    1. Kaspar Reply

      Ontzettend leuk idee: dat aflossen van de eerste cijfers! Maar uiteindelijk heeft aflossen natuurlijk geen zin als je tegelijkertijd nog aan het lenen bent…. Als er ruimte is om af te lossen kan het te lenen bedrag gewoon verder omlaag. Anders blijf je geld heen en weer schuiven…. Als Emma verstandig is stopt ze inderdaad per direct met beleggen. Aan haar of het reeds belegde geld in de beleggingen blijft of direct gebruikt wordt om mee af te lossen op de lening (ik zou het wel weten… Het is en blijft geleend geld, dus dat hoort niet thuis in risicovolle beleggingen). Hoe dan ook heeft ze weinig geleerd van de misser die haar de huidige hoge schuld opgeleverd heeft en gezien hoe onverantwoord ze nog steeds met geld om gaat vrees ik dat ze de rest van haar leven nog bezig is om deze fouten te herstellen…. (of ze moet heel veel mazzel hebben met de beleggingen…. Maar om daar nu al je geleende geld op in te zetten??).

      1. Joris Reply

        Aflossen van extra geleend geld betekent par saldo gewoon minder lenen. Dat heeft wel degelijk effect op de uiteindelijke hoogte.

        1. Kaspar Reply

          Natuurlijk heeft het effect! Maar 1000 euro lenen en vervolgens 100 euro aflossen is een omslachtige manier om gewoon in eerste instantie 900 euro te lenen 😉 Dus als ze nu ruimte heeft om af te lossen op de studieschuld zou ik dat meteen vastzetten door gewoon het huidige leenbedrag omlaag te schroeven in plaats van maandelijks af te gaan lossen.

    2. Maarten Reply

      RR,

      >>Wat ik niet snap is dat je per maand 1.137,- euro leent maar tegelijkertijd maandelijks 600 euro belegt.

      Het is ge-ent op dat die lening bij duo tegen een rente van 0% gaat
      Beleggen levert (historisch rendement) 4% op.
      Dus maak je met gratis geld, meer geld.

      Maar uiteraard is beleggen niet zonder risico’s en al helemaal niet met de spreiding die er is. 50% portefeuille op 1 bedrijf…
      Dit is echt een no-go wat mij betreft. Überhaupt beleg ik niet met geleend – als deze belegging foutlopen, de rente bij DUO wel omhoog gaat heeft ze echt een serieus probleem.

  25. Sara Reply

    WoW! Wat een schuld op zo’n jonge leeftijd. Terwijl de lasten in mijn ogen te overzien zijn. Zeker met de bijdrage van je ouders + een bijbaantje.. Wij zijn zelf ook bezig met beleggen, maar ik verwacht toch niet op korte termijn zo’n hoge winst te behalen met de belegging.
    Ik snap dat het je overvallen heeft. Voor mij persoonlijk was het wel duidelijk wat de consequenties waren als ik een lening aan zou gaan (en daarom als student bewust niet gedaan). Maar waarom blijf je zoveel doorlenen? Dan wordt de schuld toch alleen maar groter, terwijl deze al schrikbarend hoog is. Ik zou het zsm stopzetten en proberen extra te werken!

  26. Karin Reply

    Wat een naïviteit klinkt hier in door. Ik bij heel dankbaar voor het leenstelsel. Het heeft mij in staat gesteld om te studeren. Om mij heen werd ik gerustgesteld dat het ‘gemakkelijk’ terug te betalen zou zijn. Ik kan je vertellen: je komt van een koude kermis thuis.

    Daar komt bij dat Emma’s risicovolle plan (mn het biotechbedrijf) anders uit kan pakken. In de vorige financiële crisis viel menig bedrijf om waar je het op voorhand niet van verwachtte. En stel dat je niet in staat blijk je volledige studieschuld af te betalen (daar kunnen genoeg redenen voor zijn) dan draait de maatschappij indirect op voor de kosten. Terwijl jij van het geld verre reizen hebt gemaakt en naar een sterrenrestaurant ging.

    Ergens kan ik haar de naïviteit niet kwalijk nemen, want als je jong bent overzie je niet altijd de consequenties van je keuzes. Maar ik hoop niet dat anderen hier een voorbeeld aan nemen.

  27. Willems Reply

    Op haar eigen blog staat dat ze nu een beleggingsportefeuille heeft van 20k. Nog een lange, lange weg te gaan dus.

    1. Floortje Reply

      Maar hoeveel heeft ze al ingelegd? Daar ben ik ook wel benieuwd naar. Nog niet eens de helft van haar lening; dus dan heeft ze nog een hele lange weg te gaan.
      Kunt geen hypotheek krijgen en die wil ze de eerste 5 jaar misschien ook niet na de studie.. maar wat gaat ze doen ná die 5 jaar reizen/werken?

      1. Willems Reply

        Ze staat net in de plus (250 euro ofzo) maar aan de waarde van het ene aandeel te zien (koers vandaag) staat ze as we speak weer zo’n 1500 euro in de min.

  28. Kayleigh Reply

    Wauw… Heeft ze niet gehoord van een goed bijbaantje om je studie te bekostigen en dan eventueel nog een beetje lenen?
    Ze doet er allemaal wel erg gemakkelijk over.
    Ik ben 2 jaar ouder, maar heb het allemaal wel netjes op een rijtje gelukkig!
    Moet er niet aan denken dat ik geen huis kon kopen en met een schuld van 70.000 euro zou zitten.
    Ondertussen leent ze vrolijk verder en is haar schuld volgend jaar met ruim €13.000,- toegenomen. Daar moet je blij mee zijn…

  29. F. Ruit Reply

    Werkelijk met verbazing dit verhaal gelezen. Het enige positieve dat ik eruit haal is dat types zoals Emma tijdens een crisis het hardst geraakt worden. Dat maakt dat types zoals ik daarvan kunnen protiteren, omdat ik financieel ets minder onzorgvuldig in het leven sta en de kansen kan grijpen ten koste van dit soort types.

    Op zich is dat een fijne gedachte

  30. Suzan Reply

    Huh? Emma, je genereert maandelijks een inkomen van 205 euro (oppassen, schrijven en blog). Marktplaatsverkopen reken ik niet mee, want die verkopen leveren niet meer op dan het oorspronkelijke aankoopbedrag. Bovendien heb je ze van geleend geld gekocht. Eigenlijk was je dus de centen van een ander wit.
    Maandelijks geeft je voor iedere euro die je zelf verdient, 7,6 euro van een ander uit.
    Geld van mij. Ik doneer jaarlijks namelijk 49,5% van mijn inkomen aan jou, in de vorm van belasting.

    In ruil voor mijn donatie ambieer jij het bestaan van een digitale nomade. Tót je die droom bereikt, fêteer je jezelf en je partner op verre reizen en culinaire hoogstandjes. Kennelijk is jouw prefrontale kwab (dat ding dat je eerder hielp het verkeerde hokje aan te vinken op de DUO site) nog onderontwikkeld, want opnieuw kies je voor de korte termijn bevrediging. Consumeren gaat voor jou iedere dag voor het beperken of aflossen van een schulden.

    Als jij arbeidsongeschikt raakt, onvoldoende aflost op je studieschuld, als jouw biotech niche ontploft of wat dan ook, krijg ik mijn geld niet terug.
    Nou ja. Gelukkig heeft DUO ook gewoon een incassobureau en zet ze dat in wanneer jij je schuld niet afbetaalt. De kosten daarvan mag je zelf betalen, waardoor de schuld enorm op zal lopen.
    Nu hoor ik je denken als een echte Emma: als dat gebeurt, is er niet zo veel aan de hand. Dan laat ik mezelf door de schuldsanering verder helpen en leef je als God in Frankrijk met een wekelijkse toelage van 50 euro. Het dubbele van wat ik nu aan weekboodschappen uitgeeft!

    Renee, super dat je dit soort verhalen plaatst! Het is weer ouderwets genieten!
    Ik voel me weer extra gemotiveerd mijn kinderen financieel op te voeden. En ik ben weer onwijs trots op mezelf.
    Ik betaal namelijk 49,5% belasting doordat ik een self made woman ben. Ik heb nooit een cent van mijn ouders gekregen, hard gewerkt, veel gelachen, geleerd en gewonnen. Ik mag 49,5% belasting betalen en ik weet dat er heel veel mensen zijn die daar wat aan hebben. Die daar zorgvuldig mee om gaan. Bijvoorbeeld een studie kunnen volgen, die ze anders niet hadden kunnen bekostigen. Het is goed dat dat mogelijk is en daar draag ik graag aan bij.

    Emma: ik wens je een hele grote prefrontale kwab en enige realiteitszin. Je zult ervan opknappen en de samenleving ook!

  31. M Reply

    Ik vind het zo moeilijk te begrijpen dat studenten er zo’n decadente levensstijl op na houden.. daarmee bedoel ik het chique uit eten gaan, dure reizen.. wat is er mis mee met gewoon studeren, hard werken om het meeste te bekostigen en na je diplomering ook gewoon aan het werk te gaan om je leven op te gaan bouwen?
    Ik snap het niet… 🙃
    Je zet jezelf zo voor de toekomst erg klem op financieel gebied en raakt gewend aan een levensstijl “op stand”….

  32. M. Reply

    Wat een moraal. Maar ligt dit ook niet deels aan de overheid? Die maken – zie ook de reacties van de DUO medewerker hier – dat studenten ongeacht waarvoor kunnen lenen. Of dit nu gaat om belastinggeld van ons allen beleggen of er van uit eten gaan bij de Librije.
    Ik hoop voor Emma dat als zij ooit studerende kinderen krijgt, de DUO tegen die tijd geen hogere rente rekent over leningen. Want met dit, in mijn ogen immorele gedrag, kan toekomstig beleid wel eens negatief beïnvloed worden.
    Wij betalen met alle belastingbetalers in Nederland de beleggingslust, reislust én dure eetlust van Emma.

    1. Lauren Reply

      Ik vind dat u hier wel heel gemakkelijk alle studenten over 1 kam scheert. Niet alle studenten gebruiken het geleende geld voor etentjes in sterrenrestaurants. Een aantal van de reacties hier, laten dat ook wel zien. Ik denk eerder dat Emma een uitzondering op de regel is.

  33. Mieke Reply

    ‘Mijn ouders boden aan om voor een periode van 6 maanden de ouderbijdrage te verhogen met €500 op voorwaarde dat ik mijn lening met datzelfde bedrag zou verlagen.’

    Is dit überhaupt gebeurt? Ik zie dat ze nog steeds maximaal leent, als ik het goed heb?

    Afijn, los daarvan, wát een druiloor.

  34. Marjolein Reply

    @Suzan ik ben het helemaal met je eens. Waardeloze instelling van Emma en zo zijn er waarschijnlijk heel veel studenten. Maar daar komt ze later wel achter bij het kopen van een huis bijvoorbeeld. Goed dat zo een verhaal ook (graag eenmalig) op PorteRenee staat.

  35. Caroline Reply

    Super onder woorden gebracht @Suzan!

    Hoe naief/dom kan je zijn!? Echt mijn mond valt wagenwijd open! Dure etentjes, verre reizen, beleggen met geleend geld….. en een schuld waar je U tegen zegt!

    Ik hoop mijn dochters toch echt wat anders mee te geven, net zoals mijn ouders bij mij deden:
    Wil je op vakantie naar Thailand en heb je het geld er voor prima! Wil je op vakantie naar Thailand, maar moet je daar voor lenen? Dan is het simpel, je gaat eerst maar zorgen dat je het geld er voor heb ipv lenen! En anders maar kamperen in Nederland ipv naar Thailand.
    Heb je schulden? Dan ga je die eerst aflossen! Dan maar kamperen in je achtertuin ipv kamperen in Nederland…

    En dan ook nog een financieel blog hebben….serieus?

  36. L Reply

    Tja wat moet je hier nou van zeggen. Je geeft meer uit dan ik en mijn man samen inclusief studiekosten. Het opmerkelijke is trouwens dat ik fulltime werk (nu loop ik tijdelijk stage) naast mijn studie, die pj circa 3x zoveel kost, om dit te kunnen betalen en nog nooit studiefinanciering nodig heb gehad. Maar goed ik beleg ook voor mijn pensioen en los daarnaast mijn hypotheek extra af. Over een kleine 6 jr is dit afbetaald. Dus zo kan het ook zonder studieschuld!

  37. Jo Reply

    Ik heb het idee dat het aangaan van studieschulden in 1 klap kan worden verminderd door het saldo en de restschuldprognose te delen (liefst maandelijks) met ouders. De schaamfactor zeg maar. Zeker bij de kersverse studentjes werkt dat afschrikwekkend. Dat is heel pragmatisch gedacht en juridisch niet haalbaar, ik weet het.

    Het huidige stelsel moet op de schop. Lenen zou je alleen moeten doen als het echt niet anders kan en leningen zouden alleen voor opleidingen met een goede toekomstverwachting beschikbaar gemaakt moeten worden. Het zou gewoon niet mogelijk moeten zijn om te kunnen lenen voor carrieretechnisch kansloze studies als antropologie, sociologie der niet westerse samenlevingen, gender studies, sociologie, franse literatuur, communicatiewetenschappen, archeologie, vrijetijdswetenschappen en andere flauwekul waar je later mee bij de wereldwinkel kunt gaan werken.
    Er is een tekort aan allerlei soorten arbeidskrachten, maar niet aan sociologen, antropologen. etc. Je verdient beter als loodgieter of stucadoor en die hebben tenminste altijd werk. Pretstudies zouden ook op minder universiteiten moeten worden gegeven. De echte hardcore gemotiveerden voor deze studies nemen wel een bijbaantje en de flierefluiters die interessant willen doen druipen af. Zo blijft er ook geld over om weer een basisbeurs in te voeren voor studenten met nuttige studies.

    Sowieso zouden universiteiten en hogescholen verplicht moeten worden om studenten actief te informeren en waarschuwen over baankansen na de studie.

    En Emma….. geleend geld beleggen en dan 50% in één bedrijf? Lekkere risicospreiding. Met een schuld die hard richting de ton tikt kan je de komende 30 jaar ook niet kopen. Aan sociale huurwoningen is niet te komen, dus kan je duur particulier huren waardoor weer nog je minder kunt aflossen. En het klinkt leuk om een digitale nomade te zijn en 3 uur per dag uit een hangmat op Bali te werken, maar hoeveel mensen lukt dat daadwerkelijk?

    1. Lauren Reply

      ^ik vind het een beetje overtrokken dat je studies op gebied van sociale wetenschappen bestempelt als flauwekul. De baankansen zijn inderdaad niet bepaald om over naar huis te schrijven, maar de studies zelf zijn inhoudelijk minstens zo waardevol als een studie als rechten of civiele techniek. Ik vind niet dat je kunt zeggen dat je voor de ene opleiding wel een lening zou moeten krijgen en een andere niet. Er zijn genoeg andere manieren om een studie aantrekkelijk te maken voor aankomende studenten.

    2. Maarten Reply

      Slechts 2% van de leningen van DUO wordt niet terugbetaald. Dus zo kansloos is alles niet. En ik durf te wedden dat van die 2% maar weer een heel klein percentage is van studenten die er echt op los geleefd hebben.

      Het verhaal van Emma vind ik idd een slecht voorbeeld, maar om nu compleet hele onderwijs systeem en leenstelsel failliet te verklaren gaat me te ver…. Emma is een uitzondering. (ja er zijn er meer). Iedereen moet kunnen leren en daar hoort fouten maken gelukkig bij (essentieel onderdeel van leren).
      En ja een lening bij DUO is bedoeld om je studententijd te bekostigen… kost/woning/studie/boodschappen… dat is iets anders dan een bonnetje declareren.. daar schieten we echt niets mee op (Kasper heeft het hierboven ook al ergens mooi verwoord).

      ik ben blij dat we in Nederland vrij zijn en eigen keuzes kunnen maken – en JA je krijgt bij elke keuze de consequentie er gratis bij… Ook Emma… de tijd zal het leren…

    3. Kaspar Reply

      Oei, zet je hier even een lijst studies als waardeloze pretstudies weg? Laat ik er eentje uitpikken: archeologie. Dat heb ik namelijk bijna 3 jaar gestudeerd…. was uiteindelijk niet mijn roeping en dus uiteindelijk niet afgemaakt en overgestapt naar een andere studie in de IT. Ik werk nu ook in de IT en verdien goed. Maar, als ik kijk wat ik van mijn studie het meeste gebruik zijn dat toch vooral de dingen die ik tijdens mijn studie archeologie geleerd heb… en niet tijdens mijn IT gerelateerde studie! Als archeoloog in spe heb ik leren onderzoeken, leren kritisch kijken en kritisch lezen, analytisch denken, leren redeneren, leren presenteren en leren wetenschappelijk/zakelijk te schrijven. En dat was best pittig allemaaldestijds… Vaardigheden waar ik in mijn huidige werk véél aan heb! Tijdens de IT studie heb ik vooral veel techniek geleerd, inmiddels allemaal verouderde techniek waar ik niet heel veel meer aan heb…. Het was vooral leuk, maar de kennis en ervaring waar ik nu vooral mijn goed betaalde baan aan te danken heb was toch echt mijn ‘pretstudie’ archeologie…

      1. Jo Reply

        Dat doe ik zeker Kaspar. Leuk dat je er wat aan hebt gehad hoor, maar wat was nou de kans dat jij na het afronden van een studie archeologie een baan had gevonden in dat vakgebied? Niemand zit te springen om een archeoloog, egyptoloog, antropoloog etc. Jij bent gelukkig goed terechtgekomen, maar ik ken genoeg mensen die na een pretstudie in laagbetaald werk zijn terechtgekomen, o.a. een archeoloog die dossiertjes mocht opvissen uit het archief tegen minimumloon. Zonde van het geld, want collegegeld is bij lange na niet kostendekkend voor een opleidingsplek en de belastingbetaler betaalt de rest.

        1. F. Ruit Reply

          Wat een onzin, JO! Sluit me aan bij Kaspar. Geloof me, met eenheidsworsten zoals JO en ik (ik ben bedrijfseconoom) ontwikkelt de samenleving zich echt niet naar een hoger niveau. Tot zover de evolutie. Prima voor onze portemonnee op de korte termijn maar dat was het dan ook een beetje.

          Snap niet dat je het financieringsvraagstuk koppelt aan de keuzevrijheid voor een opleiding. Totaal andere discussie.

          1. Kaspar

            Precies F.ruit! Als ik naar mijn huidige collega’s kijk dan zijn de meest creatieve mensen die met de beste oplossingen komen juist degene met niet de standaard studies (niks te nadele van mensen die wél zo’n studie gedaan hebben hoor!). Want juist bij dergelijke studies gaat het om out-of-the-box denken, creatief denken, sterk analytisch denken. En dat zijn dingen die bij bijvoorbeeld economie of IT studies vaak toch ontbreken… Daar is het (volgens mij…. baseer me vooral op de enkele keuzevakken die ik daar gedaan heb!) vooral feitjes stampen en standaard dingen leren…. In plaats van zelf op onderzoek uit gaan en dingen proberen.

            Daarnaast ben ik het geheel eens dat heel kwalijk zou zijn als we de keuzevrijheid van studies aan de financiering gaan koppelen. Het zou betekenen dat enkel de ‘rijken’ (oud geld) nog bepaalde studies kunnen doen (terwijl juist die groep vaak nu al kiest voor de standaard studies, enigszins generaliserend….). Dus al die andere studies zouden dan direct geen studenten meer hebben, geen financiering en dus moeten opdoeken. Einde van Nederland als wetenschapsland (wat we nu nog zijn, maar door alle bezuinigingen al aardig onder druk staat). Ik vrees dat er dan ook een domino effect ontstaat en vele universiteiten en hogescholen het überhaupt niet meer zouden redden en om gaan vallen. DUs naast dat het klinklare onzin is om allerlei studies als onzinnig af te schilderen getuigt het ook van weinig realiteitszin om al deze studies (financieel) buitenspel te willen zetten.

        2. Kaspar Reply

          Dat ligt dan niet aan deze studies maar aan de mensen zelf…. Ik ken namelijk heel wat mensen in diverse door jou benoemde ‘pretstudies’ (want die studies gaan ook veel met elkaar om) en eigenlijk is iedereen in een goedbetaalde baan terecht gekomen voor hoog opgeleide mensen. Inderdaad is slechts een handjevol van de archeologie afgestudeerden daadwerkelijk in dat vakgebied aan de slag gegaan (en ja: ook die mensen zijn wel degelijk gewoon keihard nodig! Niet voor niks zijn archeologie programma’s etc. razend populair op Discovery en National Geographic en viert het toerisme hoogtij rondom iedere archeologische opgraving! Als je het over veel geld hebt!! En vergeet niet: bij ieder bouwproject is een archeologisch onderzoek in de EU tegenwoordig verplicht… zonder die archeologen valt de hele bouw dus stil… Misschien iets beter verdiepen in de materie voordat je sterke uitspraken doet??). En degene die niet in het vakgebied aan de slag gegaan zijn? Die hebben gewoon een papiertje dat aantoont dat ze op universitair niveau kunnen denken en kunnen dus op tig hoogopgeleide functies gewoon aan de slag…. Bijvoorbeeld in de IT, daar is denk ik wel de helft van de mensen die er werkt niet afkomstig van een IT studie, maar geregeld dus van deze ‘pretstudies’. Dus als je met een afgeronde universitaire studie niet aan het werk komt of slechts tegen minimumloon oid doe je toch echt zelf iets heel erg fout! Lastige is enkel dat als je eenmaal een aantal jaren daarmee de fout in gaat je er bijna niet meer tussenkomt. Door (langer dan een overgangsperiode) aan de slag te gaan in zo’n prutbaantje heb je namelijk aangetoond niet over universitair denkniveau te beschikken en dan kun je het inderdaad vergeten. Maar zoals gezegd: dat ligt totaal niet aan deze studies!

  38. Lucinda Reply

    Ik heb ook maximaal bijgeleend omdat het zo enorm makkelijk was om te doen. Ik kreeg geen ouderbijdrage, maar had wel een bijbaantje. Gelukkig tot mijn bezinning gekomen voor de studieschuld te hoog was. Als ik mijn schuld van 21.000 euro al hoog vond schrik ik mij een ongeluk van ruim 70.000 en ben ik blij dat het mij bespaard is gebleven.

    Je moet doen wat je wil qua aflossen, ik kies een andere weg, een iets minder onzekere weg.

  39. Anoniempje Reply

    Ik zou eigenlijk een hee lang bericht willen typen over dit verhaal. Waarom het me zo verdrietig maakt en de oneerlijkheid die er is in Nederland. Daar rust pas een taboe op. Maar het is zo frustrerend dat ik alleen maar kan zeggen dat studenten die op deze manier omgaan met hun geld, ondoordachte keuzes maken en volledige steun vanuit huis mee (kunnen) krijgen me verdrietig maken.
    Deze schuld komt later keihard terug. Mijn partner en ik hebben ieder ongeveer 10.000 aan studieschuld. Schulden uit noodzaak omdat studeren anders geen optie was. Omdat we beide uit een situatie komen die niets meer te bieden had dan een dak boven ons hoofd. Nu zijn we een paar jaar later, zitten we vast in een particuliere huurwoning omdat ons inkomen te hoog was en kunnen we voorlopig geen huis kopen door Deze schulden.
    Waarom ga je op kamers als je dit niet kunt betalen? Ik begrijp het echt niet.

    Kortom; het doet zeer om iemand zoveel te zien lenen voor een, in mijn ogen, nutteloos doel.
    Het zou al helpen om alles een tandje minder te doen.

    Je kunt ook iets minder lenen en bijvoorbeeld niet meer elke maand bijna 100 uitgeven aan kleding. Alle beetjes helpen.

  40. F. Ruit Reply

    Na al die mooie opmerkingen hierboven toch nog een technisch dingetje uit de staatjes.

    Verkopen marktplaats/wardrobe 100,-. Wat je verkoopt moet ook ooit ingekocht zijn. Enige post in de kostenlijst die daarvoor in aanmerking komt is je kledingpost van 93,-. Dat zou betekenen dat je daar ná gebruik zelfs winst op maakt. Lijkt me niet echt reeel.

    Ik noem het omdat inzicht altijd stap 1 is in bij alle financiele doelen die je stelt. Daar kan niet vaak genoeg op gehamerd worden.

    1. Willems Reply

      Technisch gezien kan ze natuurlijk ook kleding kopen in tweedehands winkeltjes of via marktplaats en dit zelf met winst verkopen. Er staat nergens dat het nieuwe kleding is wat ze inkoopt.

  41. Celine Reply

    WOW ik schrik echt van hoeveel geld er omgaat bij Emma. Gewoon bijna €4000!!! per maand.

    Toen ik student was (3 jaar geleden) ging er bij mij tussen de €700 en €1200 per maand om. Aan het begin van mijn studietijd veel minder en later is dat iets meer geworden. In de armere tijden van mijn studententijd zat ik vaak te dubben of ik mezelf een chocoladereep van 34 cent toestond. Dat is wel even iets anders dan een etentje van €500. Niet iedereen hoeft van mij hard na te denken over een uitgave van 34 cent, maar het geeft wel een verschil aan. Ze vertelt ook dat ze spaargeld had staan van €12000. Als ik zo’n lekker spaarbedragje had gehad voordat ik ging studeren had ik voor mijn gevoel ruim kunnen leven, zonder ook maar een cent bij hoeven te lenen. Nu heb ik ondanks het zuinige leven en ernaast werken helaas alsnog een studieschuld.

  42. BB Reply

    Heel risicovol verhaal dit, vind het absoluut geen goed voorbeeld.

    Ik heb overigens ook een hele hoge DUO schuld, maar dat is toch echt mijn eigen dikke schuld geweest, niemand heeft me gedwongen om maximaal te lenen. Ik liep al in de 30k toen ik ook nog mijn lening gebruikte om met 50 euro op stap te gaan. Haha dom dom dom. Maar dan zien ik dat je 70 k leent en naar de Librije gaat voor 500 euro, dus er is wel sprake van baas boven baas. Eigenlijk hoop ik voor je dat je hier van gaat leren voor je straks helemaal in de shit zit financieel.

    Ik heb nu van de 40 k er 20 afbetaald op 7 jaar tijd en de rest wil ik in 3 jaar doen door nog meer af te lossen. Ik betwijfel of dat lukt als je digitale nomade wordt.

    Damn dit verhaal heeft me gewoon geïnspireerd om toch nog even een extra overboeking naar de DUO te doen.

    1. Joris Reply

      In theorie kan je als digital nomad natuurlijk gierend rijk worden. Als je zorgt dat je Nederlandse opdrachtgevers hebt (en dus Nederlandse uurtarieven factureert) en tegelijkertijd in een land verblijft waar de kosten voor levensonderhoud (inclusief verblijf) lager liggen, gaat het helemaal goed komen. Zuid-Oost Azië zit er vol mee. Maar dat is in theorie.

      1. BB Reply

        Tuurlijk, in theorie kan het allemaal. Maar het is doorgaans echt zo’n geromantiseerd plaatje voor mensen die zich te goed voelen voltijds te werken in een saaie grotemensenbaan maar ook niet bepaalde privileges op willen geven door parttime te werken en eenvoudig te leven.

        Ze verwacht ook nooit fulltime te kunnen gaan werken, hoe je dan dit zo voort kunt zetten en ook nog prediken dat je verstand hebt van geld. Dan heb je echt een bord voor je kop.

  43. V. Reply

    Wauw! ik sta hier echt van te kijken.
    Ik zou snel je maandelijkse ontvangst van duo op 0 zetten zodat dit niet verder oploopt en een bijbaantje nemen naast je studie om je kosten te betalen. Verder een minder luxe levensstyle hanteren en dan kom je een aardig eindje.
    Zeker niet beleggen met geld wat je niet hebt…

  44. Elsbeth Reply

    Emma, heel veel succes! Ik ben blij dat mijn dochter het anders aangepakt heeft. Ze is, net als jij, 24 jaar en, anders dan jij, schuldenvrij afgestudeerd. Het kan dus wel. In mijn ogen is volledig jouw keuze geweest om je studieschuld zo op te laten lopen. Jij koos voor de leuke dingen nu. Mijn dochter koos voor hard studeren en werken. Jij kiest ervoor om nu naar anderen te wijzen. Mijn dochter pakte de verantwoordelijkheid zelf. Nu gaat ze sparen voor een huis en ik verwacht dat ze dat binnen 5 jaar wel voor elkaar heeft. Tegen die tijd heb ik, haar moeder, geen hypotheek meer op mijn huis. Mijn prognose is dat ik over 3,5 jaar hypotheekvrij ben. Op eigen kracht en helemaal zelf.

  45. Imelda Reply

    Ik zit even met m’n ogen te knipperen. Waar zijn haar ouders in dit plaatje? “Kind, heb je €70.000 schuld? Nou mop, dan leggen wij toch gewoon wat bij? No problemo hoor, wij snappen dat. Je bent maar een keer jong toch? Jonnie en Therese hebben onze zuurverdiende centjes ook gewoon nodig, net als die lieve mensen in Azië! En wij begrijpen dat je die OV kaart nodig hebt als je niet studeert, dus gewoon lekker ingeschreven blijven hoor meid, ‘t is gratis geld hè?”

    Serieus. T kind is nog niet droog achter dr oren, maar ergens heeft iemand het laten liggen in de opvoeding. Onder het hoofdstuk ‘Verwennen’ denk ik.

  46. Deborah Reply

    Het zou niet de manier zijn waarop ik het zou doen, maar jeetje wat een negatieve reacties. Gelukkig weten we dat ook negatieve reacties bijdragen aan de groei van iemands succes, ik denk dat dit een van de weinige posts is waar nagenoeg alle lezers toch even de tijd heeft genomen om zijn of haar ongezouten mening (soms meerdere keren) te uiten. Emma wens ik in ieder geval heel veel succes met wat er ook op haar pad komt, ik denk dat zelfs als het plan wat zij nu voor zichzelf heeft bedacht niet uitpakt zoals gehoopt ze er wel komt.

  47. Daan Reply

    Opzich is haar idee om te beleggen met geleend geld helemaal niet zo gek idee, echter kiest ze naar mijn mening voor de verkeerde strategie.

    Haar duo rente is gewoon laag waarschijnlijk op dit moment 0 of 0.01 en dit zal de komende jaren ook wel blijven door onze rating op de kapitaalmarkt en de stimulering van de ECB.

    Als ze naast haar ETF’s voor stabiele dividend aandelen had gekozen dit structureel 2 tot 3 procent rendement opleveren dan was het een verstandige belegging geweest.
    Natuurlijk heb je her en der risico op koersverlies maar dat is over het algemeen met dividend aandelen valt dat wel mee.

  48. Linda Reply

    Bedankt voor het plaatsen van dit verhaal hoe je het als student juist niet moet aanpakken. Het is een goede aanleiding geweest om samen met mijn zoon alvast een financieel plan op te stellen, voor wanneer hij straks 18 jaar wordt.
    Een mooie herinnering maakte hij na afloop van ons gesprek ook nog: samen met z’n vriendin op de fiets naar het strand om de ondergaande zon te bekijken. Helemaal gratis!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *