3 psychische trucs die je helpen om te sparen

We willen allemaal sparen. Maar het is soms zo moeilijk! Daarom deze we drie psychische trucjes (wetenschappelijk onderbouwd) die je helpen sparen.

Door Janke Verhagen

Spaartips zijn geweldig. Ze vertellen je hoe je meer geld overhoudt, op welke manier je dat het beste weg kunt zetten. Maar sparen is meer dan een techniek. Het is vooral een mindset. Er moet een knop om in je hoofd om het vol te kunnen houden. Daarom geven we je drie psychische trucs die daarbij helpen.



We gedragen ons in een bepaalde situatie vaak op een bepaalde manier. Dat weten we niet van onszelf en van anderen. Onderzoekers kunnen dat wel ontdekken. Die manier van reageren op een bepaalde situatie kan je helpen beter te sparen. Huh? Wat bedoel je? Nou, even een voorbeeld van zo’n onderzoekje dat je helpen kan. In een onderzoek van de Amerikaanse non-profit organisatie Common Cents werd getest hoe mensen reageren op de manier waarop hun maandelijkse inkomen wordt gestort. Stel, je krijgt €1000 per maand. De helft van de testgroep kreeg het gewoon op de rekening gestort aan het begin van de maand. De andere groep kreeg dit per week gestort. Elke maandag €250. Aan het einde van de maand bleek dat de groep die in één klap €1000 gestort had gekregen bijna zonder uitzondering geen geld over had. De groep die elke maandag €250 gestort kreeg, had gemiddeld €25 over.

Best interessant. De groep die per week gestort kreeg, bleek beter met het geld om te gaan dan de andere groep. Wat kun je hiervan leren voor je eigen spaargedrag? Nou, bijvoorbeeld dat werken met weekgeld een goed idee is. Renee schreef eerder al eens een blog over hoe zij dat doet.

Maar er is meer, bijvoorbeeld deze trucjes:

  • Maak afspraken met je toekomstige zelf. Een goed moment om te sparen (naast wat je maandelijks al doet) is wanneer je bijvoorbeeld geld terugkrijgt van de Belastingdienst. Of misschien ontvang je wel een 13e maand. Spreek vooraf met jezelf af hoeveel je hiervan wilt sparen. Bedenk dit al ruim voordat dit geld op je rekening staat. Uit onderzoek van dezelfde organisatie als hierboven genoemd bleek dat er meer gespaard werd door mensen die vooraf bepaald hadden hoeveel ze wilden sparen. De groep die een afspraak met zichzelf had gemaakt, spaarde gemiddeld 27% van hun belastingteruggave. De andere groep, die pas wat aan de kant ging zetten toen de belastingteruggave kwam, spaarde gemiddeld 17%.


“Mensen die afspraken maken met hun toekomstige zelf in plaats van met hun huidige zelf, zijn 89% meer geneigd zich aan de afspraken te houden. Dit komt omdat je toekomstige zelf (in jouw hoofd) succesvoller is dan je huidige zelf.” Bron: The Common Cents Lab

  • Maak gebruik van het frisse start principe. Een frisse start. De term kennen we allemaal wel. Je begint opnieuw. Waarmee? Dat maakt eigenlijk niet uit. Uit het eerder genoemde onderzoek blijkt ook dat tijdens momenten van verandering (het fresh start moment) je motivatie om te veranderen sky high is. Zo’n moment kan bijvoorbeeld zijn met Oud en Nieuw, maar ook als je van baan verandert of een nieuwe fiets koopt. Bij verandering hoort motivatie. In het onderzoek vroegen ze de halve groep om één dag voor hun verjaardag een financieel doel te stellen. De andere helft van de groep stelde een doel op een gewone doordeweekse dag. En wat bleek? De groep die een doel stelde op die speciale dag haalde in 87% van de gevallen dit doel. De andere groep slaagde hier voor slechts 26% in. Dit wordt verklaard doordat de verjaardagsgroep gebruik maakte van het frisse start principe. Het moment dat je motivatie het hoogst is.

De laatste podcast van PorteRenee

  • Maak het lastig voor jezelf. Voor hetzelfde onderzoek vroegen de wetenschappers aan alle deelnemers van welke uitgaven ze spijt hadden. Dit waren bijna altijd kleine en lullige uitgaven. Een koffie onderweg. Een vette hap uit de muur. Snel de auto pakken als je ook op fiets kunt. Elke dag een flesje cola uit de bedrijfskantine. Online shoppen. Het gekke van deze uitgaven was mensen ze toch bleven doen. Ondanks dat ze spijt hadden. Ondanks dat ze zich voornamen het voortaan anders aan te pakken. Pas toen mensen het zichzelf bewust moeilijk maakten om deze uitgaven te doen, veranderde er wat. Hoe dan? Stel je bent (net als ik was) een enorme fan van online shoppen, maar je vindt ook dat je er teveel geld aan uitgeeft. Verwijder dan de apps van je telefoon. Verwijder de vooraf ingestelde betaalmogelijkheden uit je account. Als je nu wat wilt bestellen, dan moet je de app downloaden en je betaalgegevens opnieuw koppelen. Veel gedoe dus. Van nature is de mens lui, dus al die handelingen die je moet uitvoeren zijn gedoe. En het geeft je de tijd om te bedenken dat je misschien toch liever je geld spaart. Op hetzelfde principe zijn de portemonnee-kaartjes gestoeld, die we maakten voor het PorteRenee ebook Op Weg naar een Rijk(er) Leven. Je stopt het kaartje in je portemonnee, net voor je pinpas. Er staat een tekst op als: ‘Weet je het zeker?’ Het geeft je net even een extra overdenk-moment voordat je een uitgaven doet.

Leuk als jij één van deze trucs gaat uitproberen. Laat je ons wel de resultaten even weten?

Wil je reageren of heb je een vraag?

Spreek je bericht in via de Whatsapp van PorteRenee: 06-47250448.
Misschien kom jij vrijdag dan wel in de PorteRenee Podcast.