sparen, kinderen, kind, zakgeld, financiele opvoeding, nibud, spaargeld, spaarpot, porterenee

5 gouden tips om je kind te helpen sparen

Hoe leer je je kinderen hoe geld werkt? Hoe leer je ze sparen? Hoe zorg je dat ze als volwassene niet alles over de balk smijten. Ik geloof in deze 5 manieren.

Vandaag ruimden mijn man en ik de zolder op. We gaan over een paar weken verhuizen en we zijn er – ja, onder invloed van Marie Kondo – op gebrand om alleen mee te nemen wat we écht nodig hebben, dan wel waar we heel blij van worden. Dus gingen we alle dozen op zolder door. Dat kan zo gedaan zijn, maar duurde natuurlijk urenlang omdat we zoveel herinneringen tegen kwamen. Foto’s, dagboekjes, agenda’s. Ik vond er ook het eerste boekje ooit waarin ik mijn financiën bijhield. Het stamde uit het jaar 2012. Ik was toen 27 jaar oud. Beter laat dan nooit, zeg maar. Het was, herinner ik me, de eerste keer dat ik mijn kosten en inkomsten op een rijtje zette. Ik kan me voorstellen dat het een openbaring moet zijn geweest. Want ik was gevalletje gat-in-mijn-hand.

Mijn moeder hield vroeger altijd een kasboekje bij. Wanneer ik met haar mee was geweest naar dorp, ging ze na het opruimen van de boodschappen, aan tafel zitten met haar pen en boekje. Bonnetjes erbij en rekenen tot de begroting precies sloot. Zuinig was ze niet perse. Ze wilde wel weten waar haar geld naartoe ging. Ik weet dat ik ernaar keek en dacht: wat een onzin. Waarom ze dat deed, legde ze me toen eigenlijk nooit uit. Ik zag het nut er ook niet zo van. Als tiener had ik geen idee hoe het moest zijn om met je geld alle rekeningen te moeten betalen. Dus toen ik een twintiger werd, van school werd gestuurd en een fulltime baan kreeg, ging iedere euro eruit. Ik maakte zelfs schulden. Bij mijn moeder ook. Die hield wat ik van haar kreeg, tot op de cent bij. En ja, alles moest terug. Vond ik toen natuurlijk stom, nu vind ik dat helemaal terecht. Zij dwong me uiteindelijk om mijn salaris aan haar te geven, waarna zij me een soort wekelijkse bijlage gaf. Onder curatele zou ik het nu noemen. Het was een noodgreep van mijn moeder, om verdere problemen te verkomen. En ja, dat was nodig.

Volwassenen die als kind niet leerden omgaan met geld, hebben nu vaker problemen met geld. Van de volwassenen met een betalingsachterstand zegt 61% geen financiële opvoeding te hebben gehad.

Ik kreeg van lezers meerdere keren de vraag: hoe leer ik mijn kinderen sparen? Ik geloof dat financiële educatie al vroeg moet beginnen. Daarin sta ik niet alleen. Het Nibud adviseert om vanaf 6 jaar zakgeld te geven. Daarvoor zijn mijn kinderen nog net te klein, maar geld is wel een onderwerp thuis. Zo vertellen we onze oudste gerust dat we wat minder vaak cadeautjes kopen of uit eten gaan, omdat we net een huis hebben gekocht. Ik leg uit dat dat geld kost en laat op de foto’s zien wat er allemaal nog moet gebeuren. Daarin verwacht ik op zijn leeftijd, 5 jaar, een beetje begrip. Hij snapt heel goed dat geld verdiend moet worden en dat je het maar één keer uit kunt geven.  Natuurlijk krijgt hij soms zomaar cadeautjes. Maar hij moet ook wel eens iets doen voor een presentje. Zo wilde hij laatst heel graag een set van Hot Wheels hebben. Dan vertel ik hoeveel dat kost. We spraken af dat wij voor de helft van dat geld werken en hij zelf de andere helft mag verdienen. Dat vindt hij leuk. En ja, voor hem hang ik dan ook een papiertje op. Ieder klusje is bijvoorbeeld een euro en die teken ik op een papiertje. Hij mag bepalen hoe we dat vormgeven. Een keer legden we de euro’s onder het papiertje, en trok hij ze over met een potlood. Dan drukt de vorm door. Een andere keer wilde hij dat iedere euro een ballon was. Bij ieder afgerond klusje kreeg hij een ballonnetje op een groot vel papier. Als alle hokjes gevuld waren met een gekleurde ballon, gingen we zijn cadeautje halen bij de winkel. Nee, ik heb geen perfecte kinderen. Onze oudste is ook wel eens boos en dan wil hij het ‘NU!!!’ hebben. Ja, jammer dan. Wij bepalen altijd nog hoe geld besteed wordt en wanneer.

Wanneer onze kinderen ouder worden wil ik 5 dingen doen om ze te leren omgaan met geld.

Zakgeld geven
Mijn moeder was altijd strikt. Op is op. Ik kreeg mijn zakgeld op zaterdag (volgens mij?) en hoefde op dinsdag niet om een voorschot te vragen. Dat kun je later bij je baas ook niet doen. Het belang van zakgeld vind ik vooral dat je leert dat je zeven dagen lang met dat geld moet doen. Opgemaakt is opgemaakt.

Scoor een toffe spaarpot
Wij hebben hier een spaarpot van Regiobank thuis. Daar doe je een muntje in en die rolt vanzelf naar het vakje waar het muntje in hoort. Een leuk gezicht voor kinderen (voor mij ook, hoor). Mijn zoontje kan niet wachten om er een muntje in te stoppen. Zeker bij kleine kinderen kan dit enorm helpen. ING heeft de Pinniemaat, die is ook leuk. Op latere leeftijd werkt de barometer, die ik zelf ook gebruik, ook heel goed. Knutsel ‘m samen, stel een doel, en inkleuren maar. Een kind is wat dat betreft helemaal niet zo anders dan een volwassene.

Zoek een formule die werkt
Sommige kinderen vinden het fijn om te weten waar ze aan toe zijn. Duidelijkheid. Je kunt samen een formule bedenken voor het geld dat binnenkomt. Dat kan bijvoorbeeld zijn 1-1-1. Dan gaat er van iedere euro een gelijk deel naar de drie doelen: sparen, uitgeven, delen met anderen. Overleg met je kind wat hij/zij goed vindt. Misschien wel 4-1-1. Van 10 euro gaat er dan 4 euro naar sparen, 1 naar uitgeven en 1 naar delen. Sommige kids zullen meteen roepen: 0-10-0-. Haha. Logisch. Dat mag. Door erover te blijven praten komt er misschien vanzelf een handigere verdeling.

Oorzaak en gevolg uitleggen
Dit doen we nu eigenlijk al. Onze oudste leggen we al uit dat om iets te kopen, je zult moeten werken. En dat als je veel wilt kopen, je dus meer zult moeten werken. Mijn zoontje vertelde laatst over een jongetje van school dat bergen speelgoed thuis had. Hij vond dat hij niet zoveel had. ‘Oké,’ antwoordde ik. ‘Papa en mama kunnen net zoveel speelgoed voor je kopen, hoor. Dan moeten we alleen wel vaker werken en dan moet jij naar de opvang. Goed idee?’ Zijn enthousiasme was meteen weg. Nee, hij heeft nog liever papa en mama om mee te spelen, dan hopen met speelgoed. Op latere leeftijd helpt dit om beslissingen te nemen over wat je met je geld doet. Geef je het uit? Dan zul je opnieuw moeten werken en sparen? Is dat het waard?

Doe het voor
Lead by example, zeggen de Amerikanen. Dat is toch echt de beste manier om je kinderen te leren sparen, geloof ik. Het zelf doen en er ook over praten. Spaar je voor een gezinsreis naar Amerika (bijvoorbeeld) hang dan een papier op waarop je de vorderingen bijhoudt. Betrek je kinderen erbij en raak enthousiast over hoe dichtbij het doel komt. In veel gezinnen wordt helemaal niet over geld gepraat. Daar willen ze kinderen niet mee lastig vallen. Natuurlijk vertel ik mijn kinderen niet in geuren en kleuren hoe onze financiën in elkaar zitten, maar het enthousiasme over sparen deel ik graag met hem. Dat zie ik als iets positiefs, waar hij later een hoop plezier van kan hebben.

Meer tips over hoe je zakgeld geven aanpakt, vind je op de website van het Nibud 

8 Comments

  1. HereIsTom Reply

    Daarom heb ik zoveel gespaard 😉
    Mijn moeder hield ook een kasboekje bij en vertelde wel waarom, niet persé om zuinig te zijn, maar wel om te zien waar je geld blijft en hoeveel erin en eruit gaat.
    Verder kreeg ik ook al vroeg zakgeld, een deel ervan moest ik de week mee doen en een deel moest ik sparen voor later!
    Later leerde ik ook om ‘klusjes’ te doen, heitje voor een karweitje, van het geld kon ik voor de helf doen wat ik wilde en de helft weer sparen.
    Weer later kreeg ik een Zilvervlootrekening, als je die ieder jaar vol spaarde kreeg je een bonusrente en aan het eind van de looptijd als je alles erop liet staan nog eens een bonusrente.
    Van de Zilvelvloot rekening heb ik later een aanbetaling kunnen doen van mijn eerste huis.
    Die Zilvervlootrekening bestaat nog steeds bij een aantal banken, dus als je kinderen hebt;

    https://kennisbank.sparen.nl/zilvervloot-sparen

  2. Dertigermetkids Reply

    Hier kids die enorm sparen.. Ze komen nauwelijks in een winkel dat scheelt misschien ook.. Doe t zakgeld per dit jaar op hun bankrekening (niet bij t spaargeld hoor) omdat de spaarpotten thuis echt overvol zijn.. Hoe bizar is dat… (maar eerlijk.. Ze hebben ook te veel speelgoed, gekregen met verjaardagen, sint, kerst enz. Dus niet zo gek dat ze zelf niets kopen)oudste is 9 en krijg nu 2 euro per week. Jongste is 6. Krijgt 1 euro per week

  3. Ron Reply

    Vwb de formule sparen – uitgeven – delen heb ik een (wellicht domme) vraag: wat bedoel je met die laatste? Cadeautjes?

    1. Renee Lamboo Post author Reply

      Cadeaus, ja. Al hoeven ze verjaardagscadeaus natuurlijk niet zelf te betalen. Doneren. Iets kopen waar een ander blij van wordt, etc. Trakteren op een ijsje.

  4. Sissi Reply

    Als je Marie Kondo en sparen wilt combineren: ik laat mijn zoon speelgoed waar hij te oud voor is geworden verkopen op marktplaats (ok, dat doe ik dan, maar ik vraag hem of ik dat mag doen en ook of hij ok is met een bod). Zijn marktplaatsverkopen gebruikt hij dan om weer te sparen voor ander speelgoed. Dat scheelt een hoop troep (hij kan moeilijk afstand doen van dingen die hij niet gebruikt, maar dit is een goede stimulans).

  5. Van her naar HOT Reply

    Ah, de Penniemaat heb ik vroeger zoveel plezier van gehad! Niet dat ik er per se heel spaarzaam van werd, maar je leert daardoor wel precies bijhouden wat je hebt. En dat als iets is uitgegeven het ook echt weg is (jammer genoeg…).

  6. Ryanne Reply

    Als mijn kinderen iets wilden kopen van hun gespaarde of gekregen geld, legde ik nooit geld bij. Als het te duur was, kregen ze de opties om te wachten of iets anders te kiezen. Zo leerden ze keuzes maken en dat je alleen uitgaf wat je had. Laatst sprak ik met mijn 18jarige en hij vertelde dar dat een waardevolle les was geweest. Hij kan goed geld uitgeven, maar gaat niet in de min (voorlopig dan….).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *