Zelf pensioen opbouwen: hoe doe je dat?

Zelf pensioen opbouwen. Hoe doe je dat? En hoeveel kost het je? Ik leg precies uit welke opties je hebt en hoe je je eigen (aanvullende) pensioen opbouwt.

Dat ik te weinig pensioen opbouw is geen verrassing voor mij. Ik ben zzp’er. Ik heb op mijn 69e (hopelijk) AOW. Dat is het wel. Ik zie in mijn omgeving hoe krap dat is. Dus wil ik zelf pensioen opbouwen. Maar hoe, waar en hoeveel? 

Voordat we daarin duiken, wil ik graag benadrukken dat zelf pensioen opbouwen echt niet alleen voor ondernemers of zzp’ers is. Veel mensen in loondienst bouwen niet volledig pensioen op. Omdat de regelingen sober is of omdat je parttime werkt en het met het pensioen dat daaruit voortkomt later niet redt. Of je werkt bij een hippe startup waar ze nog niet aan pensioenen doen omdat er te weinig geld wordt verdiend. Wat dacht je van vaders of moeders die even stoppen met werken of minder werken wanneer ze kinderen krijgen? Dat zorgt meteen al voor een gat in je pensioen. Wij zelf hebben bijvoorbeeld een paar jaar op Curaçao gewoond, waardoor we minder AOW op hebben gebouwd. Kortom: je hierin verdiepen is voor iedereen nuttig. 

Er zijn meerdere manieren om zelf pensioen op te bouwen:

Vrij sparen

Vrij sparen is vaak een goed idee. Voor een buffer, voor een nieuwe auto of een verbouwing. Als manier om zelf pensioen op te bouwen vind ik het persoonlijk niet echt een optie. Het is natuurlijk hartstikke veilig. Maar ik weet ook dat mijn geld iedere maand minder waard wordt. We kennen in Nederland namelijk inflatie, vorig jaar 2,6%. Dat betekent dat je op 31 december van 2019 2,6% minder voor je geld kon kopen dan op 1 januari van hetzelfde jaar. Dat lijkt misschien niet zoveel, maar als je dat 4 jaar achter elkaar hebt, is je geld zo 10% minder waard. Meestal maakt spaarrente dit verlies in waarde goed. Maar de spaarrente is al lange tijd extreem laag. Nu zo’n 0%. Dit maakt sparen voor mijn pensioen voor mij persoonlijk geen optie. Bovendien: boven de 30.000 euro ga je vermogensbelasting betalen.

Vrij beleggen

je rijk voelen

Dit kan natuurlijk ook altijd. Wij beleggen al en doen dit als extraatje voor ooit. Gewoon wat vermogen opbouwen. Het kan best dat we dit ooit gaan opsnoepen tijdens ons pensioen maar het kan ook goed dat we er iets anders mee doen. Daarin ben je bij vrij beleggen (de naam zegt het al) volledig vrij. Ook hier wordt het boven de ruim 30.000 euro belasting betalen. 

Een lijfrenteverzekering 

Een lijfrenteverzekering is een financieel product van verzekeraars, speciaal voor het opbouwen van pensioen. Je legt bij deze optie iedere maand een vast bedrag in en de verzekeraar geeft een idee van wat je voor rendement kunt verwachten. Al vind ik dat altijd lastig, hoor. Want laten we wel wezen: dat weten zij ook niet precies. Na je pensioenleeftijd krijg je uit dit product een maandelijkse uitkering. Nadeel vind ik voor mezelf de kosten van het product (die kunnen vrij hoog zijn). Ik vind ook dat ik bij deze optie erg weinig controle heb. Je geeft het helemaal uit handen. Ook qua premie. Die staat vast en moet je iedere maand blijven betalen, ook als dat even niet zo makkelijk gaat. Niet flexibel dus. Voordeel bij deze optie is dat je geen vermogensbelasting betaalt boven die 30.000 euro, omdat het geld voor je pensioen is. Ook mag je je inleg aftrekken van de belasting en betaal je over dit deel van je inkomen dus geen inkomstenbelasting. Tenminste, deze fijne voordeeltjes gelden bij zelf pensioen opbouwen binnen je jaarruimte. Op die term kom ik zo nog even terug.

Banksparen (door te beleggen of te sparen)

Banksparen betekent dat je fiscaal vriendelijk geld stort op een geblokkeerde bank- of beleggingsrekening voor je pensioen. De term banksparen is een beetje verwarrend. Je zou denken dat je hierbij alleen mag sparen, maar ook een pensioen-beleggingsrekening kan onder deze naam vallen. Wij kozen uiteindelijk voor het zelf opbouwen van pensioen op een pensioen-beleggingsrekening. Zo kunnen we gebruiken maken van gunstige regelgeving die dit dus fiscaal vriendelijk maakt. In Den Haag willen ze je aanmoedigen om pensioen op te bouwen. Daarom hoef je geen vermogensbelasting te betalen over het bedrag dat je voor je pensioen weggezet hebt, zolang de inleg binnen je jaarruimte viel (over jaarruimte straks meer). Wanneer je belegt in een specifiek pensioenproduct, dan mag je het bedrag van je inleg ook aftrekken van je inkomen. Over dat deel betaal je dus geen belasting. Dat scheelt flink. Betaal je 49,50% belasting (gefeliciteerd, je verdient dan goed!) en leg je iedere maand 200 euro in. Dan betaal je netto ongeveer 100 euro. Snap je? Je betaalt over de uitkering dan tegen die tijd wel belasting.. De kans dat je inkomen dan lager is dan nu is vrij groot, omdat je niet meer werkt en omdat je tegen die tijd niet meer meebetaalt aan volksverzekeringen. Daardoor betaal je er ook minder belasting over. Zo creëer je het belastingvoordeel. 


Ik wilde voor mijn pensioen liever beleggen dan sparen. Waarom? Omdat ik nog veel tijd heb tot ik met pensioen ga en mijn geld graag wil laten groeien. Maar ik wilde dat wel graag doen met het voordeel van mijn inleg aftrekken. Vandaar onze keuze. Je kunt bij meerdere bedrijven inleggen op een speciale pensioenbeleggingsrekening en ook tegen vrij lage kosten. Uiteindelijk koos ik zelf voor prijsvechter Brand New Day, omdat ik daar al bekend mee ben. Hun kosten zijn laag, de producten zo simpel mogelijk en ik had al veel positieve geluiden in mijn omgeving gehoord over ze. 

Wattes? Jaarruimte?

Voordat we verder gaan, kom ik nog even terug op de term ‘jaarruimte.’ Dit is het bedrag dat je van de Belastingdienst in mag leggen om extra pensioen op te bouwen en dus mag aftrekken van je inkomen. Je hebt jaarruimte als je in het verleden te weinig pensioen opgebouwd, ongeacht of je als zzp’er, ondernemer of in loondienst werkt. Hoeveel jouw jaarruimte is, kun je hier heel makkelijk uitrekenen. Je mag dus wel meer inleggen, maar de inleg boven je jaarruimte mag je niet aftrekken.

Hoeveel leg ik maandelijks in? 

Dit vond ik vooraf een moeilijke vraag. Hoeveel leg ik in? Bij Brand New Day helpen ze je goed op weg om dit te bepalen. Al blijft dit natuurlijk lastig. Zij en ik hebben geen glazen bol en baseren zich op in het verleden behaalde resultaten. Maar je weet wat die zeggen: die bieden geen garantie voor de toekomst. Ik heb nog ongeveer 35 jaar tot ik 69 jaar ben en met pensioen mag van de overheid. Volgens de calculator heb ik bij een maandelijkse inleg van 200 euro over 35 jaar zo’n €120.000 opgebouwd. Ze rekenen dan met een gemiddeld jaarlijks rendement van 4%, daar zijn de beleggingskosten al vanaf. Dit kan in werkelijkheid hoger of lager zijn, natuurlijk. Van die €120.000 die dan ongeveer vrijkomt, moet ik binnen vijf jaar een DIL kopen. Dat staat voor Direct Ingaande Lijfrente, dit is een pensioenproduct dat me maandelijks een bedrag uitkeert.

Tijdens het openen van de beleggingsrekening laat Brand New Day een indicatie zien van hoeveel mijn inleg waard kan worden. Dat weten ze natuurlijk niet zeker en dus schetsen ze de uitkomst in verschillende scenario’s. En wat mijn inleg in dat geval op mijn 69e aan inkomen op zou leveren. Gebaseerd op de historische beurs (dus die resultaten uit het verleden) zou dit bijna €10.000 per jaar zijn. Gaat het de komende 35 jaar rampzalig op de beurs, dan kom ik op zo’n €3.600 euro uit. En dan is er nog een middenweg die €5.795 per jaar zou opleveren. Dat varieert dus tussen de €300 per maand en €826 per maand bovenop mijn AOW. Nogal een verschil. In beide gevallen kan ik er waarschijnlijk (in combinatie met mijn AOW) van leven. Zeker als ik mijn huis afbetaald heb. Dat hoort voor mij ook bij mijn pensioenplan. Al zou €826 extra natuurlijk een stuk breder leven betekenen dan €300.  

Trouwens: Nog even over die maandelijkse inleg..

Als je die even niet (meer) kunt betalen, kun je die gewoon pauzeren. Dat is dus geen voorwaarde. Al bouw je dan natuurlijk wel uiteindelijk minder op. Wel een fijn idee in deze gekke tijden

Nog even de voorwaarden op een rij:

  • Ik mag het geld eenmaal ingelegd niet zomaar opnemen. Het geld staat op een geblokkeerde rekening. 
  • Pas als ik mijn pensioengerechtigde leeftijd hebt bereikt, mag ik het geld gebruiken. En dan alleen om een pensioeninkomen van te kopen. 
  • Ik mag niet onbeperkt geld op deze pensioen-beleggingsrekening storten. Ik moet wel binnen mijn jaarruimte blijven.

Je kiest zelf het risico dat je wilt lopen. Ik koos voor een offensief profiel. Dat betekent dat ik bereid ben wat risico te lopen. Mijn geld wordt voor 70% in aandelen belegt en voor 30% in obligaties. Dit doen Brand New Day dus voor me. Ook fijn: naarmate ik dichterbij mijn pensioendatum kom, bouwen ze dat risico zelf voor me af. Zodat de kans dat ik in die laatste jaren voor mijn pensioen nog veel geld verliest, kleiner is. 

Ik ben blij dat ik dit eindelijk geregeld heb. Ik liep al jaren rond met het idee dat ik iets voor mijn pensioen moest gaat regelen. Deze 200 euro inleg (die dankzij belastingvoordeel me nu maar 100 euro kost, jeeh!) is een deel van het geld waar ik op mijn oude dag van wil gaan leven. Dat is niet genoeg, natuurlijk. Maar is één van onze pijlers. Samen met reguliere beleggen, hypotheek aflossen en überhaupt vermogen opbouwen. 

Ik geloof dat pensioen steeds meer onze eigen verantwoordelijkheid wordt. De tijden waarin we daarvoor alleen naar onze werkgevers en de overheid hoefden te kijken, zijn voorbij. Je kunt jouw pensioen ook nu regelen, bijvoorbeeld bij Brand New Day. Op hun website leggen ze je nog veel meer uit over de belastingvoordelen en welk rendement je kunt verwachten. Of je nou net zoals ik voor hun kiest of voor een andere manier of partij: Doe in ieder geval iets! Het lijkt nu allemaal nog zo ver weg, misschien. Maar juist door op tijd te beginnen, heeft je geld de tijd om te groeien. Begin je later met dezelfde inleg, dan eindig je met een lager eindbedrag. Zelfs als je je inleg verhoogt, is de kans groot dat je niet hetzelfde eindkapitaal bereikt als wanneer je eerder was begonnen. Gewoon omdat je geld minder tijd had om rendement op rendement op rendement te maken. 

Dus: verdiep je erin. Denk na over je eigen situatie en Doe Iets!

Dit artikel bevat een affiliate link. Ik werk alleen op deze manier samen met bedrijven en merken waar ik enthousiast over ben of waar ik zelf gebruik van maak.